Αν νικούσαν πάντοτε οι μεγάλοι, δεν θα υπήρχαν σήμερα μικροί. Γράφει ο Χρήστος Κηπουρός. Επιμέλεια Πασχάλης Χριστοδούλου
ΛΕΖΑΝΤΑ: Ο Οικουμενικός παγκόσμιος χάρτης «Typus Orbis Terrarum» του Αβραάμ Ορτέλιους, κορυφαίου χαρτογράφου με μέντορα το Στράβωνα, έκδοσης 1570 (Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου) [loc.gov]. Στο κάτω μέρος του, ο δημιουργός έχει χαράξει αποφθέγματα αρχαίων φιλοσόφων για τον κόσμο και τον Πολιτισμό που γεννήθηκαν εδώ. Η επιλογή του χάρτη αποτελεί αναφορά στην ιστορική έρευνα του συγγραφέα του κειμένου στη Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου σχετικά με το σημειολογικό μήνυμα του Ορτέλιους (με τα τρία πουλάκια που ζωγράφισε να κάθονται πάνω από τα τρία “Μ” του AFRICUM LIBYCUM MARE}, το οποίο αποδεικνύει ότι το Λιβυκό Πέλαγος είναι αφρικανικό και όχι ευρωπαϊκό, συντρίβοντας τη διαχρονική γεωγραφική αοριστία της πολιτικής Αθήνας {1}
Η Διεθνής Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) μετρά ήδη πάνω από 44 χρόνια ζωής και ο Χάρτης της Σεβίλλης συμπληρώνει πάνω από 22 χρόνια από τη γέννησή του το 2004. Δεν φταίει όμως μόνο η σημερινή κυβέρνηση. Από το 2004 όφειλε διαχρονικά η Ελλάδα να κάνει Νόμο του Κράτους το Χάρτη, όμως αυτός κείται μακράν από τη σκέψη της πολιτικής Αθήνας, πολύ πιο μακράν ακόμη και από την ίδια τη Σεβίλλη. Αυτή η αλλοπρόσαλλη πορεία φυγομαχίας ξεκίνησε ήδη από το 1997, όταν οι εν Αθήναις άνωθεν πανηγύριζαν στο Παρίσι για τη συμφωνία των Αγγελόπουλων με τον Σάμαρανκ και την ανάληψη των Ολυμπιακών Αγώνων, που συνέτεινε να μετατρέψει την Ελλάδα σε μια «Χώρα χωρίς Χωριά». Έκτοτε, το σύνολο των κομματικών μορφωμάτων, εγκλωβισμένο στη βιτρίνα της πρωτεύουσας, συνεχίζει ακάθεκτο την ίδια αδράνεια και εκλαμβάνει τον Χάρτη της Σεβίλλης ως πουρνάρια, μάλιστα την ώρα που η Άγκυρα χτίζει τετελεσμένα. Είναι σαν να λέει: θα αφήσουμε τον γάμο να πάμε για πουρνάρια; Αν λοιπόν η UNCLOS είναι +44 ετών και ο Χάρτης της Σεβίλλης +22, μια μυαλωμένη πολιτική Αθήνα είναι ακόμη μείον· παραμένει αγέννητη. Αλλά γνωστών γονέων. Μια κόρη Τουρκομπαρόκ.
Σε αυτή τη διαχρονική εξέλιξη, η εκτρωματική λέξη «επέκταση» στα 12 μίλια αποτελεί το νέο όσο βλαβερό Προπατορικό Αμάρτημα. Είναι το «μήλο των πρωτοπλάστων» περί την εξωτερική πολιτική, που ενοχοποίησε ένα νόμιμο δικαίωμα κυριαρχίας, κάνοντάς το να φαίνεται ως αρπαγή και χαρίζοντας στην Τουρκία το «δώρο στο πιάτο» του Casus Belli. Όμως, αυτή η τάση να ενσαρκώνεται ο κυνικός Διάλογος των Μηλίων δεν είναι μοιραία. Ο μέγας Θουκυδίδης άφησε μια πολύτιμη δικλείδα ασφαλείας, σημειώνοντας ότι η ιστορία επαναλαμβάνεται με παραπλήσιο τρόπο, «όσο οι άνθρωποι παραμένουν άνθρωποι». Αν δηλαδή οι Έλληνες αλλάξουν τρόπο σκέψης και συνειδητοποιήσουν ότι η καλύτερη άμυνα είναι η ευφυΐα, τότε οι συσχετισμοί ανατρέπονται άρδην. Η Δημοκρατία και η φιλοσοφία, όσο και ο Πολιτισμός άλλωστε, εδώ γεννήθηκαν.
Η ίδια η παγκόσμια ιστορία αποτελεί την απάντηση στην ηττοπάθεια, διδάσκοντας νομοτελειακά ότι αν νικούσαν πάντοτε οι μεγάλοι, δεν θα υπήρχαν σήμερα μικροί. Όταν ένα κράτος αρνείται να χρησιμοποιήσει τα νομικά όπλα, όπως η θεσμοθέτηση του Χάρτη της Σεβίλλης, ουσιαστικά αυτοχειριάζεται.
______________
Σ. Σ.
1. Αν αυτό ήταν μήνυμα προς την Ευρώπη, να μάθει την αλήθεια, ήταν και μια παρακαταθήκη προς τον καθηγητή Vivero που στον Χάρτη της Σεβίλλης, πέραν των ονομάτων των κρατών της Ανατολικής Μεσογείου, ανέγραψε μια μόνο φράση: “Σύμπλεγμα Καστελόριζου”, δίνοντας το δικό του μήνυμα της ηθικής Γεωγραφίας. Δεν είναι γνωστό κατά πόσο συντέλεσαν αυτά στη διόρθωση των σχολικών βιβλίων, αλλά αν δεν γίνει Νόμος ο Χάρτης Σεβίλλης θα έχει γίνει μια τρύπα στο νερό της Ανατολικής Μεσογείου.
2. Θλίβομαι και συγκινούμαι όσο σκέφτομαι ότι δε ζει η αγαπημένη μου Αλεξάνδρα να δει ότι πιάνουν τόπο στον τόπο μας οι ιδέες μου, που δε θα υπήρχαν χωρίς τη δική της μεγάλη συμβολή.
