Ευρώπη, Ευρωσία, Εύξεινος, Ευρασία

Του πρώην Βουλευτή Έβρου Χρήστου Κηπουρού

Είναι λογικό, τα «ευ» από τα οποία αρχίζουν οι λέξεις και ο νεολογισμός του τίτλου, να δημιουργούν συνειρμούς με το ρητό «ουκ εν πολλώ το ευ, αλλ΄ εν τω ευ το πολύ». Και μάλιστα ένα πολύ που γίνεται ακόμη πιο πολύ, λόγω των πολλών «ευ». Όμως μια δεύτερη σκέψη λέει ότι αν ξαναζούσαν ο Χατζηδάκης και η Μελίνα, τότε, εκτός των παιδιών του Πειραιά, θα τραγουδούσαν και για τα παιδιά της Δημοκρατίας. Ότι και η ίδια θάθελε να είχε ένα και δύο και τρία και τέσσερα παιδιά. Μια ευχή ευγονίας, έτσι ώστε η Ευρώπη, η Ευρωσία, ο Εύξεινος, και η Ευρασία, να αναδεικνύονταν σε παιδιά της. Μόνο που τότε τα τέσσερα αυτά μέρη, θα προϋπέθεταν «τα μάτια δεκατέσσερα», όπως άλλωστε θα μας συμβούλευαν και οι γιαγιάδες μας.

Δημοκρατία παντού

Ας αρχίσουμε όμως από την Ελλάδα. «Δημοκρατία παντού», και πιο συγκεκριμένα, η Τέταρτη Δημοκρατία {1}, η νέα περίοδος, που μετά τον ενταφιασμό του από πολλών ετών άταφου ψοφιμιού της μεταπολίτευσης, είναι και η απάντηση προς τους καθημάς ταχυδακτυλουργούς, που «δεν μας διασκεδάζουν, μας κυβερνούν», όπως τραγουδάει η Αντιγόνη Ιονάτου. Μιλώ για τα τρικ των κατά καιρούς κυβερνήσεων της χώρας αφού δεν είχαν να πουν ή να κάνουν κάτι άλλο. Από τον «εκσυγχρονισμό παντού» της δεκαετίας του ΄90, ως τις «μεταρρυθμίσεις παντού», στη δεκαετία που διανύουμε.


Αν υπάρχει κάτι κοινό στα δύο «παντού» είναι η αντιστροφή των ρόλων στο γνωστό παιχνίδι της γάτας με το ποντίκι. Αντί ευσήμων για τη γάτα που πιάνει τα ποντίκια, συμβαίνουν πράματα και θάματα. Ανάμεσά τους, η μετάλλαξη της γάτας που γίνεται ποντίκι, αν όχι εκ της κατηγορίας των αρουραίων που ως γνωστό γεννούν και πολλές φορές το χρόνο και από αρκετά μικρά. Και από την άλλη, το ποντίκι που γίνεται «γάτα», κατά τα κοινώς αποδεκτά από την πιάτσα. Μόνο που η σχέση της τελευταίας με την Αρχαία Αγορά, περιορίζεται απλά σε συνωνυμία, αν δεν αποτελεί ύβρη της.

Νέα βήματα

Τα υπενθύμισα όλα αυτά, προκειμένου να καταδείξω για άλλη μια φορά, τη μεγάλη αναγκαιότητα της Τέταρτης Δημοκρατίας {1} στη χώρα μας που θα της έδινε, μεταξύ άλλων, τη δυνατότητα να πρωταγωνιστήσει και στην υπόθεση της Δημοκρατίας της ευρύτερης περιοχής. Και εξ αυτής, στη Δημοκρατική Γεωοικονομία των τεσσάρων μερών του τίτλου. Αυτά έψαξα στην τρέχουσα δεκαετία, με τα βιβλία «Αγώνας για τη Γεωοικονομική Δημοκρατία», «Τέταρτη Δημοκρατία», και «Σημειώσεις Πολιτικής Γεωοικονομίας», όμως η πολιτική, και ειδικότερα η ενεργειακή, όσο και γεωπολιτική επικαιρότητα, επιβάλουν να γίνουν νέα βήματα. Βήματα που θα σχετίζονται με την οικονομία και τη Δημοκρατία, και καταρχήν στη δική μας χώρα, που συνδέεται, τόσο άμεσα, όσο και πολύμορφα, με όλα αυτά, λόγω, μεταξύ των άλλων, της σπάνιας γεωπολιτικής θέσης μας, ως μιας χώρας επινείου επινείων.
Ειδικά στους σημερινούς πανάκριβους ενεργειακούς καιρούς, αν σκεφτούμε με όρους γεωοικονομικής Δημοκρατίας, και βέβαια ως Ευρώπη -να δούμε δηλαδή μακριά, όπως επιτάσσει η ετυμολογία του ονόματός της- εύκολα μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι αν η Γεωοικονομική Δημοκρατία βρίσκεται κάπου, αυτό το κάπου, είναι ο βυθός του Εύξεινου. Συγκεκριμένα οι υποθαλάσσιες, όσο διαμήκεις ζεύξεις του Ανατολικού με το Δυτικό Εύξεινο, διαμέσου αγωγών φυσικού αερίου. Ρωσικού αερίου, Ιρανικού, Αζέρικου, Κασπιανού, Τουρκμενικού κλπ.

Εύξεινος Αγωγός

Ο Εύξεινος αγωγός {2}, ένας κλάδος του οποίου είναι κι ο γνωστός κατά τα τελευταία δυο τρία χρόνια North & South Stream, αποτελεί το μεγάλο έργο του εικοστού πρώτου αιώνα για την Ευρώπη, και όχι μόνο για αυτή. Είναι η δια του φυσικού αερίου από κάθε παραγωγική πηγή, ενεργειακή εξασφάλιση. Οικονομική, όσο επίσης και ανταγωνιστική, για την ίδια. Όπως όμως και η Ευρωσία για τη Ρωσία, που όφειλε ήδη από ετών {3} να αποτελούσε το επόμενο βήμα για την Ευρωπαϊκή διεύρυνση, αντί του κεμαλικού της αλληθωρισμού. Όπως απαιτείται η διεύρυνση της Γεωοικονομικής Δημοκρατίας στην ευρύτερη περιοχή της Ευρασίας. Από το Ιράν μέχρι στους νέους δρόμους του μεταξιού, του πράσινου χρυσού, των αγωγών φυσικού αερίου: Ιράν, Αρμενία, Γεωργία, Εύξεινος, Ευρώπη, καθώς και, Κασπία, Αζερμπαϊτζάν, Γεωργία, Εύξεινος, Ευρώπη. Εκ των οποίων, ο ένας αγωγός μπορεί να ονομαστεί, όπως έχω προτείνει {4}, Ιάσων και Ορφέας.


Η ενσωμάτωση στις Ευρωπαϊκές αρχές και αξίες και ο εμπλουτισμός τους με την Πολιτική Γεωοικονομία και τη Γεωοικονομική Δημοκρατία στην ευρύτερη περιοχή, θα επέτρεπαν να αναδειχθούν οι όντως μεγάλες Ιρανικές ενοχές στην αντιμετώπιση των εκατομμυρίων αυτοχθόνων Κούρδων που ζουν στο Ανατολικό Κουρδιστάν. Το λέω αυτό γιατί η Ευρωπαϊκή ευθυγράμμιση με τα Αμερικανικά σχέδια εισβολής και στο Ιράν, βρίσκεται στον αντίποδα κάθε είδους αρχής και αξίας. Όπως επίσης και η υιοθέτηση των υπερατλαντικών αστειοτήτων περί Ιρανικής πυρηνικής τρομοκρατίας.

Ένωση Φυσικού Αερίου

Διαφορετικά θα εξελιχθούν για όλους τα πράγματα αν υιοθετηθεί το σχέδιο αυτό της Ευρωπαϊκής Γεωοικονομικής Δημοκρατίας που αναπτύσσω. Μια δημιουργική δε, ως προς αυτό, επιστροφή στην προ πεντηκονταετίας Ένωση Άνθρακα και Χάλυβα, που υπήρξε και ο πρόδρομος της σημερινής Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν είναι άλλη από την Ένωση Φυσικού αερίου. Μια Ένωση, από την Ευρώπη, τη Βόρεια Αφρική και την Ευρωσία, μέχρι τον Εύξεινο και την Ευρασία. Πρόδρομος και αυτή με τη σειρά της, για μια ευρύτερη γεωοοικονομική και γεωπολιτισμική, όσο και Δημοκρατική Ένωση. Μια Μεγάλη Ένωση με ανώτερες ποιοτικά μορφές πολιτικής όσο και Δημοκρατίας, και όχι σαν κάτι άλλες, που απλά και μόνο ικανοποιούν τη ματαιοδοξία εκείνων που τις επικαλούνται, για να ξεχαστούν την επαύριον.


Θα μπορεί στη Μεγάλη αυτή Ένωση να λάβει μέρος επίσης, και η Τουρκία. Ισότιμα. Όχι βέβαια ως προαγωγός {5} , όπως επιδιώκει και το επιτυγχάνει σήμερα. Και αυτό, παρά τη δέσμευσή της ως υποψήφια για ένταξη χώρα στην Ε.Ε., ως προς τα λεγόμενα κριτήρια της Κοπεγχάγης, που με τη σειρά τους αποδεικνύεται ότι δεν φτάνουν. Κατά τα άλλα, το τανκ, η δεξαμενή, η λίμνη δηλαδή του φυσικού αερίου που ονειρεύονται να αποτελέσει η χώρα τους οι κεμαλιστές, όσο και οι κεμαλισλαμιστές, βρίσκεται λίγο βορειότερα. Είναι ο Εύξεινος Πόντος, για τον οποίο επιπρόσθετα, αν μη τι άλλο, δεν χρειάζεται να καταβάλλονται τέλη διέλευσης. Πόσο μάλλον κέρδη από την «εμπορία» του φυσικού αερίου, όπως ήδη αποκομίζει η γειτονική χώρα από την Ελλάδα, στην οποία το πουλάει διαμέσου του αγωγού του I.T.G.I., τμήμα του οποίου αποτελεί ο, ιδιαίτερων και δη αποσταθεροποιητικών συμβολισμών, αγωγός Προύσας Κομοτηνής {6}.

Παράκαμψη της Τουρκίας

Μπορεί μια μερίδα της Ευρώπης να συνεχίζει να ατενίζει την πέραν του Ατλαντικού χώρα, όμως υπάρχουν και δυνάμεις της, που σύντομα θα στραφούν στη διαμέσου του Εύξεινου, υποθαλάσσια ενεργειακή παράκαμψη της Τουρκίας. Εκτός δηλαδή από τα χερσαία Δαρδανέλια που είναι η μικρή παράκαμψη, υπάρχει και μεγάλη. Όπως έγινε και διαμέσου της Βαλτικής θάλασσας με τον υποθαλάσσιο αγωγό φυσικού αερίου Nord Stream {3}, που παρακάμπτει αρκετές χιλιάδες χιλιόμετρα ευρωπαϊκού εδάφους, γλιτώνοντας, μεταξύ των άλλων, τα τεράστια τέλη διέλευσης από τις χώρες από όπου διέρχονταν οι χερσαίοι αγωγοί. Πόσο μάλλον που η Τουρκία, πέραν της άρνησής της να αποτελέσει χώρα διέλευσης, και της απαίτησης να είναι το ευρωπαϊκό ενεργειακό εμπορικό κέντρο, επιθυμεί επιπλέον να αναπαραγάγει την ενεργειακή εξάρτηση των χωρών-πελατών, όπως ήδη έχει συμφωνήσει από το 2001, με την Ελλάδα.

Σημειώσεις

{1} Χρ. Κηπουρός, Τέταρτη Δημοκρατία, Συμβόλαιο με τις Περιφέρειες, 36η έκδοση. Η εργασία δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου της Θράκης στην ηλεκτρονική διεύθυνση: http://alex.eled.duth.gr/kipouros/

{2}, ο. π., Εύξεινος Αγωγός, Θράκη Αύγουστος 2003, βλ. Σημειώσεις Πολιτικής Γεωοικονομίας, στην ιστοσελίδα του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου της Θράκης στην ηλεκτρονική διεύθυνση: http://alex.eled.duth.gr/kipouros/ .

{3} ο. π., Η δική μας Αλεξανδρούπολη, εφ. ΘΕΣΣΑΛΙΑ, Βόλος, 06 /05/ 2003. Με το ίδιο κείμενο είχε προταθεί στην Ελληνική Προεδρία να θέσει κατά τη κοινή σύνοδο Ε.Ε. και Ρωσίας στην Αγία Πετρούπολη το ζήτημα της ένταξης της Ρωσίας στην Ε.Ε. αναβαθμίζοντας με τον τρόπο αυτό την από 4ης Ιουνίου 1999 κοινή στρατηγική της Ε.Ε. για τη Ρωσία που είχε υπογράψει για τη Γερμανική Προεδρία της Ε. Ε., ο τότε Καγκελάριος Σρέντερ. Εξ ου και ο υποθαλάσσιος αγωγός φυσικού αερίου Nord Stream.

{4}, ο. π., Αργώ και Εύξεινος, Κόσμος του Επενδυτή, 21 & 22 Ιουνίου ΄08,

{5} ο. π., Αγωγοί, παραγωγοί και προαγωγοί στην Ευρασία, Κόσμος του Επενδυτή, 25 Αυγ.΄07,

{6} ο. π. , Νέος γύρος στη μάχη των Αγωγών Φυσικού Αερίου, Επενδυτής 18 & 19 Αυγούστου 2001,

Η καινούργια μου Τριλογία

Του πρώην Βουλευτή Έβρου Χρήστου Κηπουρού



Α. Εισαγωγή


Αν σοφία είναι το απόσταγμα από την επεξεργασία της λογικής, και αν φιλία είναι το αίσθημα της αγάπης που ενυπάρχει φυσικά στην καρδιά, τότε η φιλοσοφία, η φιλία δηλαδή προς τη σοφία, αποτελεί την ανώτερη μορφή της αρμονικής συνύπαρξης του μυαλού με την καρδιά. Η οποία έχει σαν αφετηρία το ζεύγος της λογικής και της προς αυτήν αγάπης. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι από τότε που εμφανίστηκαν οι ιστορικές καθώς και πολιτισμικές εκείνες οντότητες που ονομάστηκαν λαοί, μαζί τους, και σε όλους ανεξαίρετα, εμφανίστηκαν και η φιλοσοφία μαζί με την τέχνη, τη θεολογία και την επιστήμη, κατέχοντας μάλιστα έκτοτε ανελλειπώς τα σκήπτρα ενώ παράλληλα αναδεικνύονταν σε θεμελιώδεις πολιτισμικές δραστηριότητες.


Αντιλαμβάνεται κανείς ότι το να επιζητείται να διαλυθεί εις τα εξ ων συνετέθη, π.χ. η εκ των θεμελιωδών αυτών δραστηριοτήτων φιλοσοφία από ένα λαό, αυτό τελικά στον άνθρωπο ισοδυναμεί με τη διακοπή της επικοινωνίας μεταξύ του μυαλού και της καρδιάς. Να δημιουργούνταν δηλαδή ένας τύπος ανθρώπου μυαλωμένου πλην όμως άκαρδου είτε άμυαλου πλην όμως αισθηματία. Το ότι βέβαια υπάρχουν και τέτοιες κατηγορίες, δεν σημαίνει τίποτε. Η ουσία είναι ότι το μυαλό και η καρδιά συνεχίζουν από γεννήσεως κόσμου να συνυπάρχουν αν δεν προσδιορίζουν κιόλας την ανθρώπινη υπόσταση. Με άλλα λόγια δεν έπεσε από τους ουρανούς το γνωστό αισθητήριο του λαού. Ο οποίος, όπως άλλωστε και οι παππούδες του λαοί, έχει την κληρονομημένη ανθρωπολογική ικανότητα, και να αισθάνεται, και να εννοεί.


Τα τρία κείμενα που ακολουθούν, εμπνεόμενα από ειλικρινή αγάπη και έναν μεγάλο σεβασμό προς τους πολίτες και το λαό, επιχειρούν μέσα από μια ιστοριολογική και κυρίως πολιτική προσέγγιση των σχέσεων της Αθήνας με τις περιφέρειες του τίτλου, να αναδείξουν όσα η υπαρκτή τηλεοπτική και πολιτική πρωτεύουσα συστηματικά θάβει. Δεν ξέρω κατά πόσο οι ιδέες καθώς και οι εφικτές εφικτότατες προτάσεις που διατυπώνονται μπορούν να εμπνεύσουν τους συμπολίτες μου. Αυτό που ξέρω καλά είναι ότι πρόσωπα που δεν εμπνέονται, σίγουρα αδυνατούν να εμπνεύσουν. Και στο πρώην Οθωνικό ανάκτορο στην Πλατεία Συντάγματος κατοικοεδρεύουν δυστυχώς μόνο τέτοιοι άνθρωποι. Για τους οποίους και ομιλώ μετά λόγου γνώσεως αφού επί επτά χρόνια που ήμουν εκεί έψαξα αλλά τέτοιους μόνο συνάντησα και γνώρισα. Αν πάλι υπάρχει, έστω και σήμερα, καμιά ή κανείς, τότε περί τίνος πρόκειται; Σκληρή η ερώτηση αλλά οφείλω να την κάνω. Γιατί κανείς τους δεν έκανε και δεν κάνει κάτι. Όπως οφείλω να πω ότι και εγώ δεν έκανα. Το ότι ήμουν μόνος δεν με απαλλάσσει.
1. Ως πότε οι Περιφέρειες θα είμαστε υποζύγια;


«Ως πότε το υπαρκτό πολύμορφο και πολύχρωμο ιερατείο των ανέμπνευστων προσώπων των Αθηνών μετά των ανά τις Περιφέρειες βαφτιστικών του, θα συνεχίσει να κλέβει το μέλλον της χώρας;»


Το ότι η Πολιτική Ελλάδα των τελευταίων δεκαετιών δεν παράγει ιδέες, δεν είναι τίποτε το καινούργιο. Γιατί δεν παράγει; Διότι δεν σκέφτεται. Δεν έχει άλλωστε και χρόνο να σκεφτεί. Επιπλέον όλα ανεξαίρετα τα μέρη της, αγνοούν βασικά πράγματα, ένα από τα οποία είναι το ότι ο επεξεργασμένος λόγος ενός πολιτικού ανθρώπου χρειάζεται να εμπεριέχει τέχνη. Όπως ακριβώς δηλαδή συμβαίνει με τη γαστρονομία. Ότι όπως στο μαγείρεμα χρειάζονται καταρχήν τα υλικά, έτσι και στη διατύπωση του λόγου, χρειάζονται οι σκέψεις. Αυτές είναι τα υλικά. Το μυαλό είναι ο φούρνος, η κουζίνα που τις ψήνει, όπως στη γαστρονομία. Το άλας πάλι είναι τα συναισθήματα. Βέβαια το άλας, όσο και τα συναισθήματα δεν είναι και για χόρταση. Άλλωστε, όταν είναι μεγάλες οι δόσεις, βλάπτουν παρά ωφελούν. Και πολλές φορές δεν τρώγονται. Η νοστιμιά, τουτέστιν η τέχνη της γαστρονομίας, αποτελεί την άλλη όψη της τέχνης της αρμονίας μεταξύ λογικής και συναισθημάτων. Όταν τα δύο αυτά ισορροπούν και έχουν μια σχέση αρμονίας μεταξύ τους, τότε μπορεί κανείς να παραγάγει ιδέες που να έχουν μορφή και περιεχόμενο. Η λέξη ιδέα άλλωστε στα αρχαία σημαίνει τη μορφή.


Σκονάκια Πολιτικής


Και οι δεξαμενές σκέψης που υποτίθεται ότι συμβουλεύουν, είναι για κλάματα, όταν δεν είναι εταιρίες εισαγωγής μεταχειρισμένων ιδεών πριν και αυτές μπουν επάνω στο Αθηναϊκό τραπέζι του Προκρούστη. Δεν κάνουν κάτι διαφορετικό οι συμβουλευτικές εταιρίες που με γκουρού το Φλωρεντιανό συγγραφέα του «Ηγεμόνα» Μακιαβέλι, φιλοτεχνούν τα πορτρέτα των επικεφαλής. Έναν μάλιστα εκ των οποίων κάθε τόσο του αλλάζουν και το στυλ. Κατά τα άλλα, εάν η Ελληνική Βουλή είναι περισσότερο Βουβή παρά Βουλή, οι επικεφαλής των πτερύγων του ημικυκλίου έχουν επιπλέον ένα χρόνιο καταρράκτη στα μάτια. Το ρεφλέξ που τους λείπει φαίνεται καθημερινά. Αυτό που χαρακτηρίζει τις εντός της Βουλής φωνασκίες τους είναι ένας τζαμπαμαγκισμός όταν δεν είναι χουλιγκανισμός. Όσο για τις εκτός της Βουλής δηλώσεις, αυτές είναι στιχάκια αν όχι σκονάκια που τα έχουν έτοιμα από το σπίτι. Συγγνώμη, από τον Οίκο ή μάλλον από τους Οίκους τους, ήθελα να πω.


Το παράδειγμα με την αφή της φλόγας στην Ολυμπία είναι χαρακτηριστικό. Ο πρώτος εκ των θεσμικών μίλησε για μεταλαμπάδευση, ο δεύτερος για την Ελλάδα του κύρους και της ειρήνης. Κανείς δεν ενσωμάτωσε στη δήλωσή του, αυτό που έγινε μπροστά στα μάτια τους. Μιλώ για την υπέρ της Δημοκρατίας στο Θιβέτ κίνηση του Γάλλου Δημοσιογράφου που οι Ολυμπιακοί κύκλοι-χειροπέδες του πανό το οποίο ανάρτησε, έβαλαν φωτιά σε όλες τις Δημοκρατικές ψυχές του πλανήτη γινόμενοι σε ελάχιστο διάστημα τεράστιο παγκόσμιο κίνημα αλληλεγγύης στην Κινεζοκρατούμενη περιοχή.
Κατόπιν εορτής, προς το τέλος, εμφανίστηκε ο γνωστός και μη εξαιρετέος πολιτικός χώρος ο οποίος ναι μεν σωστά επενδύει στην απόρριψη των υπολοίπων, όμως επειδή και αυτός δεν έχει τι να πει, καταφεύγει σε γλυκανάλατα -κάτι έλεγα πιο πάνω περί νοστιμιάς- happenings. Θέλω στο σημείο αυτό να τονίσω ότι το νέο δίδυμο του εν λόγω χώρου που μάλιστα βαυκαλίζεται ότι συνιστά το καινούργιο, δεν έχει καμιά απολύτως σχέση με αυτό. Ούτε βέβαια και με το ιστορικό δίδυμο των Πασαλίδη και Ηλιού. Όποιος θέλει ας συγκρίνει δυο τρεις λόγους τους. Ή ακόμη ας απευθύνει την ερώτηση, αν ήταν ποτέ δυνατόν ο Πασαλίδης ή ο Ηλιού να αποτελούσαν θιασώτες ενός σχεδίου τύπου Αννάν. Αναλογίζεται λοιπόν κανείς πόσο μπουχτισμένος πρέπει να είναι ο κόσμος από τους δύο μεγάλους πολιτικούς χώρους. Τρόπος βέβαια του λέγειν, μεγάλους.


Τέταρτη Δημοκρατία


Το σκηνικό συμπληρώνουν με την παρουσία τους οι μαζικοί λεγόμενοι χώροι των υπαλλήλων του κράτους που μονοπωλούν το χρόνο και επόμενα και τη δημόσια ζωή -άλλωστε τι είδους διακομματικό συνδικαλιστικό μονοπώλιο θα συνιστούσαν αν δεν τα μονοπωλούσαν- μη επιτρέποντας με τον τρόπο αυτό να μείνει μια έστω ώρα ώστε να πάρει σειρά, να εκφραστεί και να αναδειχθεί, πόσο μάλλον να επιλυθεί, έστω ένα από τα προβλήματα της υπόλοιπης Κοινωνικής και Περιφερειακής Ελλάδας. Της υπό εκφορά χώρας των χωριών καθώς και των μικρών και μεσαίων πόλεων.


Αυτή λοιπόν η πολιτική Ελλάδα δεν μπορούσε να κάνει τίποτε διαφορετικό από αυτά που κάνει. Υπάρχει δηλαδή ένας επιπλέον λόγος, ώστε η λεγόμενη μεταπολιτευτική Δημοκρατία, αυτό το άταφο ψοφίμι του χθες, να ενταφιαστεί οριστικά, γιατί μόνον ως πολιτικό ζόμπι υφίσταται, και να δώσει τη θέση της στην Τέταρτη Δημοκρατία {1}. Σε μια τέτοια Ελλάδα ο πρωταγωνιστικός ρόλος θα ανατεθεί στις Περιφέρειες, ενώ η αναπτυξιακή ισοτιμία, ως η άλλη όψη της Δημοκρατίας, θα χαρακτηρίζει τις σχέσεις τους με την Αττική. Δεν γνωρίζω πότε η ιστορική αυτή ανάγκη θα γεννήσει τις δικές της αντιπροσωπεύσεις ώστε να κινηθούν προς αυτή τη σφαίρα. Όμως ταυτόχρονα έχω να πω και το εξής: Ως πότε το υπαρκτό πολύμορφο και πολύχρωμο ιερατείο των ανέμπνευστων προσώπων των Αθηνών μετά των ανά τις Περιφέρειες βαφτιστικών του, θα συνεχίσει να κλέβει το μέλλον της χώρας; Ως πότε οι Περιφέρειες θα είμαστε υποζύγια;

_________


Σημείωση


{1} Χρήστος Κηπουρός, Τέταρτη Δημοκρατία, Συμβόλαιο με τις Περιφέρειες, βλέπε την ιστοσελίδα του Δημοκρίτειου Πανεπιστήμιου Θράκης, http://alex.eled.duth.gr/kipouros/


2. Και όμως η Θράκη μπορούσε να γίνει μια Νέα Αλσατία


Αφιερώνεται στους ανά την οικουμένη φίλους της Θράκης


Δεν θα επαναλάβω τα τετριμμένα, π.χ. ποια είναι τα χαϊρια του Ελλαδικού Αθηναϊκού κράτους επί δεκαετίες ολόκληρες στη Θράκη. Αυτό διότι έχω κάτι πιο σοβαρό να πω. Ότι από πολύ παλιά το κράτος αυτό μετά της σχιζοφρενούς πρωτεύουσας πολιτικά και αναπτυξιακά έχουν παραιτηθεί από την ιστορική αυτή περιφέρεια. Κάτι βέβαια που εμμέσως πλην σαφώς σημαίνει ότι δεν τους είναι και πολύ «απαραίτητη». Μια λέξη σύνθετη, που όπως σημειώνουν τα λεξικά της Αρχαίας Ελληνικής, συντίθεται από το «α» το στερητικό, και τη λέξη «παραιτούμαι». Είναι δηλαδή μη απαραίτητη.


Ισονότητα


Κατά τα άλλα, το δίκαιο, η πολιτική και οι όρκοι αγάπης πλείστων όσων Θρακών θεσμικών εκπροσώπων έχουν λεκτική μόνο αξία. Αντίκρισμα μηδέν, αν όχι αρνητικό. Αρνητικό διότι δεν είναι λίγες φορές που η στάση τους είναι πιο πολύ φιλοκεμαλική, παρά έκφραση στοιχειώδους Ευρωπαϊκής Δημοκρατικής παιδείας και ηθικής. Κάτι που εκτός από τις Μουσουλμανικές μειονότητες της Θράκης -ήτοι την Πομακική μειονότητα, την Τουρκική και τους Ρομς- σύντομα αντί της Ελληνικής πλειονότητας της Θράκης θα εισαγάγει και θα καθιερώσει επίσης και τον όρο «ισονότητα» αν όχι την Ελληνική μειονότητα της περιοχής. Γιατί περί αυτού πρόκειται, με τους όποιους τότε κλαυθμούς και οδυρμούς να μην έχουν σημασία. Κάτι που μπορεί να μην ισχύει ακόμη αριθμητικά, αλλά πολιτικά ισχύει εδώ και δεκαετίες, και για το οποίο έχω αποκτήσει μια μεγάλη και πλούσια εμπειρία λόγω της λογοκριτικότατης και για αυτό αντιδημοκρατικότατης αντιμετώπισης των απόψεών μου από διάφορα εντός και εκτός των ανίατων Αθηνών κέντρα. Άλλο εάν στη συνέχεια τις βλέπω να φιγουράρουν και να πλασάρονται εκ του ενός ή του άλλου χώρου προφανώς για να έχουν να πουν κάτι.


Αν δε τώρα όλα αυτά συμπληρωθούν και με τις εξ αντικειμένου προβοκατόρικες, τηλεοπτικές Αθηναϊκές αλλά και άλλες, «αγωνιστικές» πλην αναξιοπιστότατες φωνές και δράσεις στην περιοχή, τότε το κάδρο της Θρακικής πολιτικής πραγματικότητας δεν θέλει και πολλά πράγματα για να προετοιμαστεί. Πάντως σε κάθε περίπτωση, ευτυχώς που υπάρχουν και οι Πομάκοι. Γιατί αλίμονο εάν περιμέναμε τους Θράκες θεσμικούς να κάνουν κάτι. Πόσο μάλλον όταν αντί για το κάτι που χρειάζεται και είναι κάτι περισσότερο από το κάτι που έλεγα, αυτοί δεν κάνουν απολύτως τίποτε, αν δεν βλάπτουν το ίδιο την Αντιόχεια, μετά των εν Αθήναις μεντόρων τους.


Αυτό όμως που θα ήθελα να προσθέσω με το σημερινό σημείωμα είναι η κορνίζα, το πλαίσιο. Ο νόμος της Θράκης. Ένας ιστορικός νόμος, απλός όσο και σαφής γιατί τα πράγματα θα συνεχίσουν να χειροτερεύουν. Απλά μια από τις ελπίδες της Θράκης η οποία αποτελεί εξ αντικειμένου σύμμαχό της είναι, όπως έχω από καιρό γράψει, το Τουρκικό ταμάχι, που αναγκάζει τους κατά καιρούς κυβερνώντες να στέλνουν κάποια ψίχουλα στην περιοχή. Τα οποία βέβαια είναι αυτά που δεν μπορούν να μη στείλουν. Και αυτό όμως δεν θα ισχύει για απεριόριστο χρόνο. Όπως φυσικά και η γειτονική πλεονεξία, προτού πάρει και αυτή καινούργιες μορφές και περιεχόμενα.


Όσο για τη μεγάλη ελπίδα της Θράκης, δεν θα μπω σε λεπτομέρειες, ποια μπορεί να είναι και σε τι ακριβώς συνίσταται. Καλύτερα ας κατηγορηθώ ότι μιλώ με γρίφους, που όμως ίσως αναγκάσει κάποιους να ψάξουν και να σκεφθούν το τι χρειάζεται να γίνει, παρά να πεταχτεί, όπως τόσες άλλες έως σήμερα ιδέες και προτάσεις μου, στα σκουπίδια, αν όχι στην ηλεκτρονική πυρά των λεγόμενων Δημοκρατικών εφημερίδων των Αθηνών. Το μόνο που έχω να πω είναι ότι για άλλη μια φορά η λύση βρίσκεται στη Δημοκρατία. Συγκεκριμένα στην Τέταρτη. Στο Συμβόλαιο με τις Περιφέρειες και συγκεκριμένα, μεταξύ των άλλων, και με τη δική μας. Τη Θρακική Ελλάδα. Την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη. Μια ευρύτερη, όσο όμως και ελάχιστη Θράκη που όπως είναι γνωστό στην Αρχαιότητα εκτείνονταν μέχρι και τις δυτικές υπώρειες του Ολύμπου και ακόμη παραπέρα.


Δημοκρατία και Ισοτιμία παντού


Δημοκρατία λοιπόν και ισοτιμία παντού. Από την αντιμετώπιση των μειονοτήτων της Θράκης -επόμενα και εκείνης στην οποία ανήκω- καθώς και τη μεταξύ όλων των μειονοτήτων ισοτιμία, μέχρι την ισοτιμία μεταξύ Θράκης και Αθηνών. Για να μη πάω στα παραδοσιακά εκείνα θεωρητικά κριτήρια σύμφωνα με τα οποία αν η παραγωγική έκταση της Θράκης είναι τριπλάσια της Αττικής, τότε αξίζει όσο τρεις Αττικές. Κι αυτό διότι αρκεί η ισοτιμία. Αυτή η άλλη όψη της Δημοκρατίας. Γιατί αν από τη μια υπάρχει η μοναδική όντως γεωπολιτισμική Αθηναϊκή στατική, από την άλλη η εναπομείνασα Ρωμανία με τη σημερινή και κυρίως τη μελλοντική δυναμική Θρακική γεωπολιτική, γεωοικονομία και γεωστρατηγική, δεν πέφτει παρακάτω.

Η αναπτυξιακή δε προοπτική θα έχει μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα συνέχεια, αν στο μεταξύ διάστημα, γίνουν και δυο τρία επιπλέον πράγματα. Όχι περισσότερα. Κοινός παρανομαστής είναι το συγκριτικό πλεονέκτημα της Θρακικής γεωοικονομίας. Από τον αγωγό φυσικού αερίου Ορμένιου Αλεξανδρούπολης, ως τμήμα του Εύξεινου, όπως τον ονόμασα, Αγωγού φυσικού αερίου, πολύ πριν προκύψει ο λεγόμενος South Stream, μέχρι και τον άξονα No XI, της διπλής ηλεκτρικής σιδηροδρομικής σύνδεσης της Κωνσταντινούπολης με τη Ρώμη, μέσω Πυθίου. Και μέχρι τη μελέτη για κόμβο logistics, διεθνούς πλατφόρμας υποδομών. Μια νέας κλίμακας σύνδεση Ανατολής και Νότου, τόσο με τη Δύση όσο και το Βορά. Της Ευρασίας και της Μέσης Ανατολής, με τη Γηραιά Ήπειρο, και αντιστρόφως, της Ευρώπης με τις υπόλοιπες περιοχές.

Ούτε εθνικιστές ούτε όμως και φιλοκεμαλικοί

Αυτές είναι οι βασικές παράμετροι που μπορούσαν και μπορούν ακόμη και σήμερα να προσδιορίσουν μια καινούργια Δημοκρατική Ελληνική αλλά και Ευρωπαϊκή Αναπτυξιακή Πολιτική για την περιοχή αυτή της Θράκης αντί να τροφοδοτούνται και να αναπαράγονται από κινδυνολογίες μέχρι αποσταθεροποιητικές κινήσεις επί μιας προδιαγεγραμμένης τροχιάς μεταξύ του μοντέλου της Κύπρου ή του Κοσσυφοπεδίου, λες και χάθηκε το πρότυπο της Αλσατίας {1} με την Αλεξανδρούπολη σε ρόλους ενός Στρασβούργου των Βαλκανίων. Γιατί αν για τα δύο πρώτα μοντέλα το κλειδί είναι η φράση «βρίσκουν και κάνουν», τότε υπάρχει επίσης η φράση «να μη βρουν για να κάνουν». Είτε είναι γείτονες είτε μακρινοί «φίλοι». Το ζήτημα είναι το τι κάναμε και τι κάνουμε για αυτό, οι ίδιοι οι Θράκες. Όπως όλοι οι Έλληνες Πολίτες. Πως δηλαδή να αποδείξουμε ότι όντως είμαστε φίλοι της Θράκης, και πριν από όλα, Δημοκρατικοί Πολίτες της Ευρώπης. Ούτε εθνικιστές, ούτε όμως και φιλοκεμαλικοί.
_______

Σημείωση


{1}, ο. π., Μεταξύ Αλεξανδρούπολης και Στρασβούργου, Θράκη 2007, βλ. μηχανές αναζήτησης στο διαδίκτυο,































3. Η σ-χολή των ΗΠΑ για τον Αλέξανδρο


«Ο νέος πατριωτισμός βρίσκεται στον Αγώνα για τη Γεωοικονομική Δημοκρατία»


Αποκαλεί μεν η Αμερική τα Σκόπια Μακεδονία, πλασάροντας έτσι μια Μακεδονία καρικατούρα, όμως δεν το κάνει μόνο για να αποκτήσει ένα ακόμη προτεκτοράτο στη Βαλκανική Χερσόνησο, πλάι στο γεμάτο με βάσεις της, ομώνυμο Κοσσυφοπέδιο. Ούτε μόνον εξ αιτίας του πετρελαιαγωγού Α.Μ.Β.Ο. και της Γεωοικονομίας που προωθεί στην ευρύτερη αυτή περιοχή. Ούτε τέλος μόνον εξ αιτίας της πολιτικής της διαίρεσης από τις κατ΄ όνομα Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες αν και εμπεριέχουν την Ένωση στην κρατική τους ονομασία, ουδέποτε την εξήγαγαν.


Υπάρχει ένας βαθύτερος λόγος που τα κάνουν όλα αυτά οι υπερπόντιοι φίλοι μας και σύμμαχοι, ο οποίος σχετίζεται όχι τόσο με τη ρήση του Ηράκλειτου «τα πάντα ρει», όσο με την ίδια τη γεωιστορία. Η οποία διδάσκει ότι όπως μετά την κατάρρευση της κλασσικής Αθήνας άνθησαν η Μακεδονία και η Μακεδονική Ελλάδα, έτσι και τώρα μπορεί να ανθίσει η Ευρώπη και να διαδεχθεί την Αμερική. Αυτό ανησυχεί τις ΗΠΑ. Εξ ου και η γνωστή χολή τους για τον Αλέξανδρο, πριν από την οποία βέβαια υπήρξε η ομώνυμη σχολή. Όπως δηλαδή προκύπτει η λέξη σ-χολή, αν το γράμμα σίγμα προστεθεί στη λέξη χολή.


Δύο σημειωτικά ζεύγη


Όσο κι αν είναι μεγάλες οι διαφορές, υπάρχουν και πολλά κοινά σημεία μεταξύ των ΗΠΑ και της κλασσικής Αθήνας. Το ΝΑΤΟ που παραπέμπει στη γνωστή Αθηναϊκή Συμμαχία, και το Ιράκ που παραπέμπει στις Συρακούσες είναι τέτοιες περιπτώσεις. Υπάρχουν και άλλες. Πολλοί μάλιστα θεωρούν ότι αποτελούν ζεύγος σημειωτικό. Απλά το νέο ζεύγος που θα προκύψει είναι «Ευρώπη-Μακεδονία». Το ζήτημα για τη Γηραιά Ήπειρο είναι να μην υπάρξει προσομοίωση των πολιτικών των ΗΠΑ.


Μπορεί να τα λογαριάζουν αλλιώς οι πολιτικοί της εγκέφαλοι όμως αν η Αμερική είναι η κόρη της Ευρώπης, δεν μπορεί η Γηραιά Ήπειρος να γίνει κόρη της κόρης της. Πόσο μάλλον, θεραπαινίδα της. Και επιτέλους δεν είναι και ολόκληρη η Ευρώπη, ο Solana, ο Barroso, και η ανεκδιήγητη εκείνη Carla Del Ponte. Κατά τα άλλα, αν η Ευρώπη θελήσει να επιβεβαιώσει το όνομά της, που βγαίνει από τις λέξεις «ευρύς» και «ορώ» και σημαίνει «βλέπω μακριά», μπορεί να προσφύγει στις καλές υπηρεσίες της γεωιστορίας. Χρειάζεται για αυτό μια Ενωμένη Ευρώπη που να εκτείνεται από τον Ατλαντικό ως τα Ουράλια, όπως κι η προσθήκη στις θεμελιώδεις αξίες και αρχές της, της Πολιτικής Γεωοικονομίας, όσο επίσης της Γεωοικονομικής Δημοκρατίας {1}.




Εύξεινος Αγωγός


Εφόσον δε ο λόγος εισέρχεται υποχρεωτικά στο πεδίο της Γεωοικονομίας, να πω με την ευκαιρία ότι κανενός το μάτι δεν χρειάζεται να μένει στο γνωστό project για τον πετρελαιαγωγό Α.Μ.Β.Ο. Πρόκοψαν στον αγωγό Μπακού Τσεϊχάν, θα προκόψουν τώρα στον επίσης ορεινό Α.Μ.Β.Ο. Αν χρειάζεται να κάνουν κάτι οι ΗΠΑ είναι να αφήσουν τις κουτοπονηριές ώστε να προχωρήσει ο Εύξεινος Αγωγός φυσικού αερίου {2}, ο λεγόμενος South Stream. Γιατί και ο άλλος, ο ομώνυμος αγωγός Κασπίας Ιταλίας, που ως προς το τμήμα του Καρατζαμπέι-Κομοτηνής {3}, ονομάστηκε κατ΄ ευφημισμό Ελληνοτουρκικός, έγινε σύμφωνα με Αμερικανικές και κυρίως Τουρκικές υποδείξεις με τις οποίες συμμορφώθηκαν τόσο οι πρώην όσο οι νυν κυβερνώντες, που άφησαν τα πράγματα ως είχαν αφού η Ελλάδα πληρώνει το αέριο στην Τουρκία κατά τις ορέξεις της ενώ ταυτόχρονα γίνεται ένα ενεργειακό εξάρτημα της γείτονος.


Κατά τα άλλα, επειδή πολλοί Αμερικανοί συγκρίνουν τις ΗΠΑ με την κλασσική Αθήνα, και το Ιράκ με τις Συρακούσες, ασφαλώς και θα σκέπτονται τις ομοιότητες του Αρχαίου με το Νέο Κόσμο, καθώς και τους ιστορικούς νόμους που διέπουν τις εξελίξεις, ιδίως όταν μελετούν -και μελετούν πολύ- το Θουκιδίδη. Για αυτό, όπως η κατά τα άλλα Ακαδημαϊκός κυρία Condoleezza Rice, μιλούν με περιφρόνηση για τους συγκεκριμένους νόμους απωθώντας με τον τρόπο αυτό από τη σκέψη αλλά και τους λόγους τους, την Αρχαιότητα. Αυτό διότι τους είναι ιδιαίτερα ενοχλητική. Όπως και ο Αμερικανός διαμεσολαβητής του ΟΗΕ Mathew Nimic βλέποντας το τι μέλλει γενέσθαι, είχε τους ίδιους φόβους και λόγους που έχω ήδη αναφέρει, πριν βγάλει τη χολή για τον Αλέξανδρο. ‘Όπως επίσης και το Χόλυγουντ στην ομώνυμη ταινία, και τόσα άλλα. Όμως και η Ευρώπη, σύμφωνα με την Ιστορία, δεν μπορεί παρά να έχει το Θρακογενή γιο του Φίλιππου σε περίοπτη θέση στο Ευρωπαϊκό πάνθεο. Όπως άλλωστε έχει κάνει στην αναγέννησή της με το δάσκαλό του, τον Αριστοτέλη.


Ανέμπνευστη


Δεν πλέκω το εγκώμιο του Αλέξανδρου. Οφείλω όμως να πω ότι δεν υπήρξε Αττίλας. Επίσης «άλλο Αλέξανδρος, άλλο Δαρείος ή Ξέρξης». Όπως για να μη νομίσει κανείς ότι μεροληπτώ ως προς την ιστορική μου κρίση, λέω ακόμη «άλλο Αλέξανδρος, άλλο Αγαμέμνων». Με άλλα λόγια «άλλο Άρβηλα και άλλο Τροία». «Άλλο πόλεμος, άλλο εισβολή».Απορώ λοιπόν που πολλοί, αν και είναι σοβαροί επιστήμονες, τα συγχέουν. Αυτές και άλλες σκέψεις που σχετίζονται με την επικαιρότητα, γέννησαν την ιδέα μετονομασίας της Αλεξανδρούπολης, αφού αντί για το όνομα του «ανάσσοντα» και γιου του γνωστού Κωνσταντίνου, Αλέξανδρου, πρότεινα πριν χρόνια να πάρει το όνομα του άλλου Αλεξάνδρου, του Μακεδόνα. Να υπάρξει δηλαδή Ελλαδική πόλη, περιφερειακή και γεωοικονομική με το όνομα αυτό. Ναι μεν Αλεξανδρούπολη θα λέγεται και πάλι, όμως άλλη η μια ονομασία προέλευσης, άλλη η άλλη.


Υπάρχει ένας ακόμη λόγος ώστε η Μακεδονία ως συμβολική και πολιτισμική έννοια να μην εξελιχθεί τελικά σε καρικατούρα. Με άλλα λόγια, η πάνδημη αντίθεση των Ελλήνων να χορηγηθεί το όνομα Μακεδονία στο γειτονικό κράτος, έχει κι αυτή με τη σειρά της, βαθύτερες αιτίες. Από την οικολογία του ονόματος έως την ψυχαναλυτική και πολιτική ανθρωπολογία των πολιτών. Οι οποίοι, πέραν της Μακεδονικής Ελλάδας εμπνέονται και από τη Μακεδονική -με την πολιτισμική φυσικά έννοια του όρου- Ευρώπη, και όχι από την Αμερικανική Ευρώπη. Εμπνέονται δηλαδή από το γίνει η Γηραιά Ήπειρος μια Νέα Μακεδονία. Πάντως, αν επί του προκειμένου υπάρχει η φράση «πλην Λακεδαιμονίων» νομίζω ότι χρειάζεται να αναζητηθεί στην Αθηναϊκή πολιτική τάξη. Και αυτό βέβαια όχι τόσο για τους δεκάρικους αντιαμερικανικούς υποκριτικούς της εν πολλοίς λόγους, αλλά κυρίως γιατί είναι αναλφάβητη όσο και ανέμπνευστη.


Ναι στη Βόρεια Μακεδονία αλλά ως όνομα Περιφέρειας


Θα είχαμε ήδη καταλήξει προ πολλού, εάν οι συνομιλητές μας είχαν μια Ευρωπαϊκή Πολιτική και Δημοκρατική παιδεία. Όπως βέβαια αν η χθεσινή όπως και η σημερινή Ελλάδα είχαν αίσθηση της Πολιτικής σαν εξιστόρηση της λογικής και του μέλλοντος και όχι σαν κινήσεις τακτικές αν όχι αμυντικές. Άλλες φορές ως εμπάργκο και άλλες φορές ως βέτο. Σαν όνομα του γειτονικού κράτους θα μπορούσαμε να προτείνουμε τη Δημοκρατία της Κεντρικής Βαλκανικής {4}. Ίσως μπορούμε ακόμη και σήμερα.


Όσο για τη γειτονική χώρα, τη Δημοκρατία της Κεντρικής Βαλκανικής, θα μπορεί να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελούμενη από δυο περιφέρειες. Τη Βόρεια Μακεδονία καθώς και την Περιφέρεια του Tetovo. Αν δε η Σκοπιανή γραφειοκρατία πιστεύει πράγματι στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δεν έχει λόγους να φοβάται διάλυση του νεότευκτου κράτους. Μεταξύ των άλλων, γιατί όσο θα ενωθούν, μετά την Ευρωπαϊκή ένταξη, η περιφέρεια του Tetovo και το Κοσσυφοπέδιο με τις υπόλοιπες Αλβανικές Περιφέρειες, άλλο τόσο θα ενωθεί και η Περιφέρεια της Βόρειας Μακεδονίας μαζί τους, όπως με την Κεντρική Μακεδονία, την Ανατολική και τη Δυτική της Ελλάδας. Και όπως και με την όλη την υπόλοιπη Ευρώπη των Περιφερειών.


Η πρόσφατη πρόταση που έκανα για την αδελφοποίηση Θεσσαλονίκης Σκοπίων {5} , αποτελεί έκφραση ειλικρινών αισθημάτων φιλίας προκειμένου να αντιμετωπιστεί η διένεξη σαν παρανυχίδα, όπως θα ονόμαζε τις διαβαλκανικές διαφορές, αν ζούσε, ο Ελευθέριος Βενιζέλος, έναντι τρίτων, υπονοώντας την εξ ανατολών γειτονική χώρα. Αμφότερες οι πόλεις τότε θα βρουν ότι ήδη τις ενώνουν πολλά, ένα εκ των οποίων είναι η κοινή τους απελευθέρωση κατά τους καταχρηστικά λεγόμενους Βυζαντινούς χρόνους από το συμπολίτη μου, τον Ιωάννη Βατάτζη, αυτόν τον πιο σημαίνοντα της χιλιόχρονης διαδρομής της Ρωμανίας.



Σημειώσεις

{1}, Χρ. Κηπουρός, Αγώνας για τη Γεωοικονομική Δημοκρατία, Γόρδιος, Αθήνα 2002,

{2}, ο. π. Εύξεινος Αγωγός, Θράκη Αύγουστος 2003, βλ. μηχανές αναζήτησης,

{3}, ο. π., Αγωγοί, Παραγωγοί και Προαγωγοί στην Ευρασία, βλ. εφημερίδα: Ο κόσμος του Επενδυτή, Αθήνα, 25 Αυγούστου 2007,

{4}, Η πρόταση διατυπώθηκε κατά το πρώτον από το Μιχάλη Χαραλαμπίδη,

{5}, Χρ. Κηπουρός, Αδελφοποίηση Θεσσαλονίκης Σκοπίων, βλ. εφημερίδα, Ο Κόσμος του Επενδυτή, Αθήνα 12 Απριλίου 2008,

xkipuros@otenet.gr Θράκη Απρίλιος 2008,

Ο νέος πόλεμος της Κριμαίας

Που και γιατί χρειάζεται να προσεχθεί η όδευση του αγωγού South Stream


Του πρώην Βουλευτή Έβρου Χρήστου Κηπουρού

Οφείλω μια μεγάλη χάρη στο δίδυμο των Σημίτη και Παπανδρέου. Με ενέπνευσαν με τη στάση τους να γράψω όχι ένα αλλά δύο πολιτικά βιβλία για τους αγωγούς. Το πρώτο, είναι συμβατικό. Έχει ως τίτλο «Αγώνας για τη γεωοικονομική Δημοκρατία». Το δεύτερο, ηλεκτρονικό, με τίτλο «Σημειώσεις Πολιτικής Γεωοικονομίας». Αφορμή, ο κατ΄ ευφημισμό ονομασθείς Ελληνοτουρκικός αγωγός Προύσας {Καρατζαμπέυ}-Κομοτηνής {1} αφού το φυσικό αέριο που θα καταναλώνουμε ως χώρα, συμφωνήθηκε από την προηγούμενη Κυβέρνηση να το πληρώνουμε στην Άγκυρα, αντί βέβαια για το Μπακού, μια και λέγεται ότι είναι Αζέρικο. Πριν λοιπόν από όλα απεκάλυπτα αυτό που οι πρώην απέκρυπταν επιμελώς. Και που το έκαναν, με την αμέριστη συνδρομή των Μέσων. Από τα ενεργειακά ρεπορτάζ έως τα πολιτικά. Δηλαδή τα λογοκριτικά.


Κάτι το οποίο ενέτεινε το ενδιαφέρον μου να επεκταθώ, ψάχνοντας την ευρύτερη γεωοικονομική χωροταξία ολόκληρης της Ευρασίας. Προϊόν αυτής της προσπάθειας ήταν μεταξύ άλλων, ο Εύξεινος Αγωγός. Μια μελέτη του 2003 που με μεγάλη χαρά, οφείλω να ομολογήσω, είδα μετά από τρία τέσσερα χρόνια, να αρχίζει να συζητιέται ως North και South Stream. Αναδημοσιεύω μάλιστα με την ευκαιρία του σημερινού σημειώματος το χάρτη που είχα κάνει τότε, και βρίσκεται έκτοτε στην ηλεκτρονική σελίδα του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης {2}. Ευτυχώς, γιατί οι διανοητικές ληστείες στην Ελλάδα, δίνουν και παίρνουν.


Δεν διεκδικώ δάφνες ή αξιώματα. Και την όρεξή μου από τη Βουβή Βουλή την πήρα. Η χαρά είναι αλλού. Βρίσκεται στην αρμονική σχέση των επεξεργασμένων σκέψεων και των συναισθημάτων που μόνο αυτή οδηγεί στην παραγωγή. Και βρίσκεται επίσης στο πολιτικό και στο ηθικό δικαίωμα να μιλώ. Αυτό άλλωστε και έκανα πάντοτε. Ένας λόγος περισσότερο τώρα, που οι εξελίξεις επιβεβαιώνουν τις προτάσεις μου. Μπορώ λοιπόν αλλά και οφείλω να επισημάνω άλλη μια φορά, το κενό που υπάρχει στο σχέδιο του αγωγού φυσικού αερίου South Stream. Γιατί σε πολλούς χάρτες που δημοσιοποιούνται, φαίνεται να παρακάμπτεται η Θράκη. Κάτι που στην ουσία, τη θέτει υπό την τουρκική ενεργειακή ομπρέλα. Καθόσον τα 750 εκατομμύρια κυβικά μέτρα αερίου που συμφώνησε επί Σημίτη να αγοράζει η Ελλάδα από την Τουρκία, διαμέσου του αγωγού Προύσας Κομοτηνής, χρησιμοποιούνται από το εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος, που βρίσκεται στην Κομοτηνή! Οπότε, οι όποιοι συνειρμοί και συμβολισμοί δεν έχουν την ανάγκη ιδιαίτερης φαντασίας. Τα γεγονότα είναι ομιλητικότατα.
Αυτό λοιπόν που οφείλει η κυβέρνηση με το σχέδιο του South Stream είναι να μην παρακαμφτεί η Θράκη. Ιδίως σήμερα που μετά από σιωπή τεσσάρων και πλέον ετών, ο Καραμανλής επέλεξε να μιλήσει για πρώτη φορά περί εισαγωγής φυσικού αερίου από την Τουρκία. Ίσως για να πέσει στα μαλακά το θέμα, εν μέσω της ευφορίας για την υπογραφείσα ενεργειακή συμφωνία του αγωγού South Stream. Ίσως και λόγω τύψεων από τα πρόσφατα εγκαίνια του αγωγού Προύσας Κομοτηνής, στους Κήπους, όπου έχανε τα λόγια του, δίπλα στον ακτινοβολούντα ικανοποίηση Erdogan.


Γιατί έστω τότε, όφειλε ο Έλληνας πρωθυπουργός να πει: «Ναι στον αγωγό Κασπίας Ευρώπης, τον I.T.G.I , ναι και στο τμήμα Προύσας Κομοτηνής αλλά η Τουρκία όπως η Ελλάδα να αποτελέσουμε χώρες διέλευσης. Transit Countries. Και όσες ποσότητες αερίου χρειαστούμε για την ελληνική κατανάλωση να τις προμηθευόμαστε από τις παραγωγούς χώρες, καταβάλλοντας απλά επιπλέον τέλη διέλευσης». Και όχι βέβαια να κινείται η Ελλάδα επί της πεπατημένης των πρώην και να επεκτείνει την εξάρτηση της από την Τουρκία και προς άλλες ενεργειακές μορφές, όπως η ηλεκτρική ενέργεια. Και μάλιστα να βαφτίζονται όλα αυτά διασυνδέσεις. Με άλλα λόγια, Γεωοικονομική Δημοκρατία αντί γεωοικονομικού κεμαλισμού, μετά των ομώνυμων εξαρτήσεων, που αυτός σχεδιασμένα προωθεί, αρχίζοντας από την στρόφιγγα στην Προύσα, και το κατά το δοκούν άνοιγμα και κλείσιμό της.


Αυτά και άλλα πολλά γράφω στα βιβλία μου και στα άρθρα. Αυτή όμως τη στιγμή με ενδιαφέρει άλλο. Το όλο ενδιαφέρον επικεντρώνεται στις συζητήσεις των μεικτών εξ ειδικών επιστημόνων επιτροπών για το South Stream. Εκεί, όπου οφείλουμε ως χώρα να θέσουμε τα υπέρ της όδευσης Βάρνας-Αλεξανδρούπολης πλεονεκτήματα. Αυτό διότι επί ικανό τμήμα, από το ύψος δηλαδή του Burgas έως την Αλεξανδρούπολη, ο αγωγός του φυσικού αερίου, όσο και ο ομώνυμος πετρελαιαγωγός -ανεξάρτητα αν εγώ δεν είμαι θιασώτης του- θα τρέχουν παράλληλα, ο ένας δίπλα στον άλλο. Οπότε και η Θράκη θα διατρέχεται από τον αγωγό South Stream αλλά και τα κόστη του θα είναι μικρότερα.


Εκείθεν, παράλληλα με την οδική Εγνατία, από τον Έβρο έως τη Θεσπρωτία, μπορεί πολύ πιο εύκολα και με μικρότερο επίσης κόστος να κτισθεί η Ενεργειακή Εγνατία. Από τη μια ο I.T.G.I. και από την άλλη ο South Stream {Εικόνα. 1}. Στη συνέχεια, από τα παράλια της Ηπείρου έως τις απέναντι ακτές της Ιταλίας, θα ακολουθήσουν οι υποβρύχιες ζεύξεις. Τι πιο λογικό άλλωστε και πιο συμφέρον από το να προταθεί αλλά και να κτισθεί όλο αυτό το σύστημα. Η μητέρα Εγνατία με τους δύο αγωγούς γιους, που θα λείπει μόνο το ζευγάρι της. Ο ομώνυμος ηλεκτρικός σιδηρόδρομος. Επίσης και κάποιες νεότερες τεχνολογικά συγγενείς, όπως η Νουμερική Εγνατία.


Τώρα θα πρέπει να καταλαβαίνουν όσοι μας προπηλάκιζαν και μας διέγραφαν, όταν τη δεκαετία του ΄90, κάναμε αγώνα για την Εγνατία οδό. Και που τον συνεχίζουμε, μέσα από την ενεργειακή, αλλά και τις υπόλοιπες εκδοχές. Δεν περίμενα βέβαια από τους παλιούς μου συντρόφους να μιλήσουν ή να γράψουν κάτι σχετικό με όλα αυτά. Πότε μήπως έγραψαν; Κρίμα που είχαν και αξιωματούχους που διετέλεσαν επίτροποι στην Ε.Ε. και δη στην ενέργεια. Γιατί και που έβγαλαν εκπροσώπους να σχολιάσουν τα της Μόσχας, με τα όσα είπαν, ότι δηλαδή δεν υπάρχει ακόμη μια ολοκληρωμένη εικόνα κλπ., έδειξαν ότι δεν είχαν να πουν τίποτε. Άλλωστε και τι να έλεγαν; Ότι ο αγωγός φυσικού αερίου Προύσας Κομοτηνής που τόσο προπαγάνδισαν, αποδείχθηκε τελικά ότι ήταν περισσότερο ένα τουρκικό σχέδιο παρά Αμερικανικό; Ότι, όπως έγινε ήταν σε κάθε περίπτωση, ένα εξωελλαδικό σχέδιο; Ή ότι υπέγραψαν την αγορά από ένα κράτος-μεσάζοντα αντί να ζητήσουν, όπως θα όφειλαν, από την Τουρκία να αποτελέσει Transit Country και όχι προαγωγό. Τουρκιστί, Davaci. Ή να εγκαλέσουν σήμερα την κυβέρνηση γιατί δεν θέτει θέμα για την παράκαμψη της Θράκης από τον South Stream;


Τέλος, υπάρχει ένας ακόμη λόγος για τη διαμέσου της Θράκης διέλευση. Σχετίζεται με τη Γεωοικονομία και τη Γεωιστορία της ευρύτερης περιοχής κατά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, που απετέλεσαν μετά από τον Κριμαϊκό πόλεμο την αιτία ίδρυσης από Ρώσους μηχανικούς της Αλεξανδρούπολης. Η οποία αν είχε κτισθεί από πριν και είχε αποκτηθεί η δια αυτής προσπέλαση στο Αιγαίο, σαφώς και θα ήταν διαφορετική η έκβαση του πολέμου. Ας μην επεκταθώ και στην προ αρκετών δεκαετιών Ρωσική πρόταση για τη διάνοιξη διώρυγας στη Θρακική ξηρά. Ενός θαλάσσιου By pass των Δαρδανελίων. Ο Έλληνας πρωθυπουργός μπορούσε να τα υπενθυμίσει όλα αυτά. Θα κέρδιζε η ίδια η Γεωοικονομική Δημοκρατία. Και η Ρωσία αλλά και η Ελλάδα. Θέλω να πω δηλαδή ότι ο νέος πόλεμος της Κριμαίας που ήδη άρχισε, μπορεί να μην έχει την έκβαση του προηγούμενου. Άλλο Αλεξανδρούπολη, άλλο Σεβαστούπολη. Τρόποι και διπλωματικοί κανόνες για να εκφραστούν όλα αυτά, υπάρχουν. Και μάλιστα αποτελεσματικά. Και όχι μόνο να εκφραστούν αλλά και να εφαρμοστούν επιτυχώς, γιατί και οι άλλες πλευρές, δεν πρόκειται να καθίσουν με σταυρωμένα τα χέρια.



Σημείωση {1}, Χρ. Κηπουρός, Νέος γύρος στη μάχη του Φυσικού αερίου, βλ. εφημερίδα Επενδυτής, 18 & 19 Αυγούστου 2001. Επίσης του ίδιου, Αγώνας για τη Γεωοικονομική Δημοκρατία, Εκδόσεις Γόρδιος, Αθήνα 2002. Βλ. επίσης την εικόνα 1.


Σημείωση {2}, ο. π. Σημειώσεις πολιτικής γεωοικονομίας, βλ. ιστοσελίδα Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, ΔΠΘ, http://alex.eled.duth.gr/kipouros/ Επίσης βλ. «Αγωγοί, παραγωγοί και προαγωγοί στην Ευρασία», εφ. Επενδυτής, 25 Αυγ. 2007. βλ. επίσης την εικόνα 2.

ΤΡΙΛΟΓΙΑ

Αγωγοί, Παραγωγοί και Προαγωγοί στην Ευρασία

Του Χρήστου Κηπουρού

Αντί εισαγωγής

Η νέα εργασία αποτελεί μια Τριλογία Πολιτικής Γεωοικονομίας και Γεωοικονομικής Δημοκρατίας. Στην τριλογία αυτή, το πρώτο μέρος περιλαμβάνει το κείμενο για τον ενεργειακό διάδρομο Κασπίας Ευρώπης και συγκεκριμένα τον αγωγό φυσικού αερίου I.T.G.I. {Interconnector Turkey- Greece- Italy}. Ορθότερα, κατά τη γνώμη μου, τον ενεργειακό διάδρομο, {Αζερμπαϊτζάν- Γεωργία ή Αρμενία- Τουρκία- Ελλάδα- Ιταλία κλπ.}, και κυρίως το τι όφειλε από δεκαετίας να κάνει η Ελλάδα ώστε να επιτύχει την ενεργειακή της ισοτιμία με τις όμορες χώρες, και κυρίως με την Τουρκία, αφού, όπως αναπτύσσω και αποδεικνύω με ακλόνητα στοιχεία, ναι μεν γίνεται και κόμβος, όπως διατυμπανίζουν οι αντιπολιτευόμενοι από ετών, όσο και οι κυβερνώντες κατά τα τελευταία χρόνια αλλά κυρίως μετατρέπεται σε ενεργειακό εξάρτημα της Τουρκίας, από εξαετίας και πλέον, που το αποσιωπούν αμφότεροι. Όπως βέβαια και οι γείτονες, όταν κάνουν κοινές δηλώσεις με τους ημεδαπούς. Γιατί στις δικές τους ανακοινώσεις λένε άλλα. Και τα οποία, όπως η αγορά φυσικού αερίου από την Τουρκία, είναι η αλήθεια.


Το επόμενο μέρος, το δεύτερο επεξεργάζεται τη λύση της Θρακικής Διώρυγας Burgas Αλεξανδρούπολης. Αυτή προτείνεται αντί του ομώνυμου πετρελαιαγωγού και των παρελκομένων έργων του διυλιστηρίου κλπ. Πρόκειται για μια συζήτηση που έκανα με έναν συμπατριώτη κάτοικο των Φερρών, και η οποία λύση, είχε «απειληθεί» σε ανύποποτο χρόνο, προ πολλών δεκαετιών, από την τότε Σοβιετική Ένωση.


Το τρίτο και τελευταίο μέρος της τριλογίας περιλαμβάνει ένα προ τετραετίας κείμενό μου, με τίτλο «Ένας νέος αγωγός την Ευρασία» και με υπότιτλο «Εύξεινος Αγωγός». Είναι περίπου ίδια με τη διαδρομή του αγωγού που πρόσφατα εξήγγειλαν ως South Stream, οι χώρες της Ρωσίας, Βουλγαρίας και Ελλάδας, στην Πόλη, κατά την εκεί σύνοδο των Παρευξεινίων χωρών, η οποία παρακάμπτει ως μη όφειλε την Ελλαδική Θράκη και που σύμφωνα με τη δική μου πρόταση δεν συμβαίνει.


Η εκ νέου δημοσίευση του εν λόγω κειμένου δεν γίνεται από λόγους καυχησιολογίας ούτε για καμιά άλλη αιτία. Το κάνω, απλά και μόνο, προκειμένου να ισχυροποιηθούν έτι περαιτέρω, τα δύο πρώτα μέρη και η πολιτική παιδεία τους ως προς την πολιτική γεωοικονομία, όσο και ως προς τη γεωοικονομική Δημοκρατία. Οι οποίες με τη σειρά τους αποτελούν για τη χώρα μας, όσο και για την Ευρωπαϊκή Ένωση, τα αναγκαία για τη συνέχεια νέα τους πολιτικά και γεωοικονομικά εργαλεία.


Θράκη Αύγουστος 2007,
Α΄ ΜΕΡΟΣ

Αγωγοί, Παραγωγοί και Προαγωγοί στην Ευρασία



Το θέμα δεν είναι βέβαια σημερινό. Έχει την αφετηρία του στις αρχές της δεκαετίας, όταν η τότε Ελληνική κυβέρνηση αντί να προωθήσει την ενεργειακή της συνεργασία με την Τουρκία σε μια ισότιμη βάση, ως χώρες δηλαδή διέλευσης -Transit Countries- υπέγραψε την αγορά από την Τουρκία 750 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων φυσικού αερίου, την οποία όμως, κατά τα υπόλοιπα, βάφτισε «διασύνδεση» των δύο δικτύων, αποκρύπτοντας την αλήθεια.


Και για να μην υπάρχει αμφιβολία από κανέναν, ο αγωγός που υλοποιεί την αγορά αυτή έχει σαφή και συγκεκριμένη ταυτότητα και διαδρομή. Είναι ο αγωγός αγάπης, όπως τον ονόμασε ο Τούρκος πρωθυπουργός, ο αγωγός Προύσας Κομοτηνής, η δε ποσότητα του φυσικού αερίου είναι η αναγκαία ώστε να λειτουργεί απρόσκοπτα η μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από φυσικό αέριο στην πρωτεύουσα της Θράκης.


Αυτή ήταν και η πρώτη πράξη, η οποία, όπως έγινε και επίσημα γνωστό, αποτελούσε
και την έντονη επιθυμία των ΗΠΑ αλλά και ένα μικρό δώρο τους προς την Τουρκία. Το να μετατραπεί δηλαδή η Ελλάδα σε εξάρτημα της γεωοικονομίας της γειτονικής χώρας. Η οποία μπορεί μεν να μην είναι παραγωγός φυσικού αερίου αλλά αυτό δεν την εμποδίζει να βρίσκει και να κάνει, φερόμενη όπου την παίρνει ως προαγωγός. Επί το λαϊκότερο, νταβατζής, που προέρχεται από τη γνωστή τουρκική λέξη «davaci». Ο νταβατζής της Ευρασίας. Και προς τα Ανατολικά, με την αποσιώπηση ότι μέχρι την παραγωγό χώρα του Αζερμπαϊτζάν και την Κασπία παρεμβάλλονται η Γεωργία ή/και η Αρμενία, όσο και προς τα Δυτικά, με την Ελλάδα σε ρόλους εταίρας παρά εταίρου, μπερδεύοντας το θηλυκό με το αρσενικό γένος στα δύο αυτά εντελώς άσχετα μεταξύ τους ουσιαστικά που εκλαμβάνονται ως ενιαίο επίθετο. Ας μην επεκταθώ στη σχέση της Τουρκίας με άλλα γένη, όπως το ανθρώπινο.


Στο βιβλίο που έγραψα πριν πέντε χρόνια, με τίτλο «Αγώνας για τη Γεωοικονομική Δημοκρατία», όπως και σε νεότερα γραπτά για το ίδιο θέμα, εξηγώ τα, κατά τα άλλα, οφθαλμοφανή γιατί και πώς. Ναι μεν έλεγα, και λέω και τώρα, όπως δείχνει η ιστορία αλλά και το παρόν με άλυτο το Κουρδικό ζήτημα, τα Αμερικανικά συμφέροντα δεν ταυτίζονται με τα Τουρκικά στην περιοχή, όμως αυτό δεν εμποδίζει τις Ηνωμένες Πολιτείες προτού χρυσώσουν το χάπι στη γνωστή τουρκική πλεονεξία, να στέλνουν το λογαριασμό να εξοφληθεί από τον Ελληνισμό. Να πληρώσει αυτός τα σπασμένα, τις αναγκαίες τουρκικές αποζημιώσεις. Άλλες φορές με σχέδια, όπως του Annan στη Μεγαλόνησο, και άλλες με την ενεργειακή Ελλάδα να γίνεται, αν δεν έχει ήδη γίνει ενεργειακό εξάρτημα της Τουρκικής μηχανής.


Στη σημερινή περίοδο παίζεται η δεύτερη πράξη. Από τη μια πλευρά, ορθά η χώρα μας συνυπέγραψε την υλοποίηση του ενεργειακού διαδρόμου για τη μεταφορά των 11,50 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων φυσικού αερίου από το Αζερμπαϊτζάν στην Ιταλία, διαμέσου Γεωργίας ή Αρμενίας, Τουρκίας και Ελλάδας, όμως από την άλλη, το εξ αυτών 15% ή 1,74 περίπου δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα, όπως δήλωσε ο Τούρκος υπουργός, και απέκρυψε όπως και πριν η Αθήνα, θα τα πάρει η χώρα του, γινόμενη όπως συμπλήρωσε, έμπορος αερίου για πρώτη φορά, παρά ακριβώς μια χώρα διέλευσης. Με άλλα λόγια, για να τα πουλήσει ως έμπορος στη χώρα μας αφού εν τω μεταξύ θα έχουν ως τότε αυξηθεί αν όχι νωρίτερα οι σημερινές της ανάγκες.


Η απάντηση στο ερώτημα τι ακριβώς θα είναι η ενεργειακή Ελλάδα των επικείμενων δεκαετιών είναι κάτι τι το ερμαφρόδιτο. Και κόμβος και εξάρτημα της Τουρκίας. Και εταίρος και εταίρα. Ας μην επεκταθώ στα της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας από την ίδια χώρα που τη βάφτισαν «ανταλλαγή». Ούτε στη λεόντεια σχέση δυτικά μεταξύ της ΔΕΠΑ και Edison και στο γιατί η Ελληνική συμμετοχή περιορίστηκε στο 20% και σε ρόλους ενός φτωχού συγγενή. Θα τα βλέπει από καμιά μεριά ο Ποσειδώνας, όπως ονομάζεται το έργο της υποθαλάσσιας ζεύξης του Ιονίου, και θα διαμαρτυρηθεί χτυπώντας με την τρίαινα τα νερά του. Απλά εγώ θα ήθελα να ταράξω τα εν Αθήναις λιμνάζοντα νερά. Τα εκ του εφησυχασμού από την προπαγάνδα των κυβερνώντων περί του ότι η χώρα καθίσταται ενεργειακός κόμβος έως τα εκ της σικέ σιγής αν όχι και επανάληψης των ίδιων περί κόμβου ανοησιών εκ μέρους των αντιπολιτευόμενων, οι οποίοι είναι και οι πρώτοι διδάξαντες, έως τα έλη των Μέσων της πρωτεύουσας.


Τα οποία σιωπούν για μια επιπλέον αιτία. Γιατί θα υποχρεωθούν να απαντήσουν στο απλό όσο επίσης λογικό ερώτημα των πολιτών: Μα καλά, σε ποιο σημείο διαφέρουν τελικά οι κεμαλικοί από τους ισλαμιστές, ως προς στον Ελληνισμό; Στη Θράκη, στο Αιγαίο, στην Κύπρο ή στη Γεωοικονομία και στο ενεργειακό ζήτημα; Γιατί μάλλον τότε έχω δίκαιο εγώ που λέω ότι τα δύο μέρη του τουρκικού δυισμού αποτελούν τις δύο όψεις ενός και του ίδιου νομίσματος, μιλώντας για κεμαλισμούς και τον εξ αυτών κεμαλισλαμισμό όσο και την ομώνυμη γεωοικονομία. Αυτός είναι και ο λόγος στον οποίο οφείλεται το σημερινό κείμενο ενώ προτείνεται στον αναγνώστη αλλά και κάθε ενδιαφερόμενο να ψάξουν, κάνοντας την αρχή από τις δημοκρατικές αποκαλούμενες εφημερίδες της πρωτεύουσας, να βρουν μια έστω λέξη για αυτά που εξέθεσα, αν και βρίθουν σε όλα τα διεθνή πρακτορεία ειδήσεων. Και πρώτα πρώτα στα Τουρκικά επί του κεμαλισλαμιστή Erdogan, όπως ακριβώς και επί του κεμαλιστή Ecevit, στα 2001.


Ήθελα λοιπόν να θέσω ένα συγκεκριμένο ερώτημα στους παλιούς μου συντρόφους. Αν τέτοια ήταν η ισχυρή Ελλάδα και αν αυτή είναι και η δυνατή Ελλάδα, όπως την λένε και ξαναλένε, αναδεικνύοντας την σε σήμα κατατεθέν, τότε ποια είναι αλήθεια η ανίσχυρη και η αδύνατη; Στο μόνο που αναγνωρίζω ότι έχουν δίκαιο είναι ότι όντως έκτισαν και κτίζουν μετά των διαφόρων ημεδαπών και αλλοδαπών μακρινών φίλων τους, μια ισχυρή όσο και δυνατή Ελλάδα. Μιλώ για την Ελλάδα της λογοκρισίας των ιδεών και επί του προκειμένου, την Ελλάδα του φιλοκεμαλισμού που συνιστά, όπως γράφω αλλού, τον αντί του τρίτου δρόμου, τρίτο κεμαλισμό, με πρώτο και δεύτερο τους εν Τουρκία κεμαλικό και ισλαμικό κεμαλισμό. Μια λογοκρισία η οποία έρχεται από μακριά και πάει επίσης μακριά, και η οποία πέραν των λεγόμενων Δημοκρατικών εφημερίδων της Αθήνας και των τηλεοπτικών της Μέσων, που μόνον ως ένας νέος συλλογικός Μανιαδάκης μπορούν να χαρακτηριστούν, αν όχι ως ο «Ριζοσπάστης» που τύπωνε ο εν λόγω υπουργός του Μεταξά, επεκτείνεται πλέον και στο διαδίκτυο, με το οποίο άλλωστε έχουν οργανικότατες σχέσεις, τόσο εδώ όσο και στην Κύπρο.


Ας μην επεκταθώ περισσότερο. Ίσως σε αυτά τα οποία αναπτύσσω οι κυβερνώντες να αντιτείνουν το south stream και το πρόσφατο memorandum of understanding μεταξύ της Ρωσίας, της Βουλγαρίας και της Ελλάδας. Δεν το παραγνωρίζω, μόνο που οι χάρτες δείχνουν άλλα. Συγκεκριμένα δείχνουν τον μελλοντικό υποθαλάσσιο αγωγό να οδεύει μετά από τον Εύξεινο και το Burgas προς τη Μακεδονία, παρακάμπτοντας τη Θράκη και αφήνοντας την υπό την αποκλειστική τουρκική ενεργειακή ομπρέλα.

__________


Θράκη Αύγουστος 2007,




Σημ. {1}, βλ. μεταξύ άλλων στο: TURKISH DAILY NEWS Saturday, July 28, 2007:

Turkey will take 15 percent of the natural gas passing through a pipeline from Azerbaijan's Shakh Deniz field to Italy, or 1.74 billion cubic metres annually, Turkish Energy Minister Hilmi Güler said on Friday.


Güler said Turkey will become a gas trader for the first time, rather than just a transit country, under the latest pipeline deal between Turkey, Greece and Italy.


"Now we will be adding a commercial concept to our role of transit country," Güler told Reuters in a telephone interview.
















Β΄ ΜΕΡΟΣ


Θρακική Διώρυγα

«Έστι δε και ενθάδε διώρυξ κρυπτή», Στράβων



Του Χρήστου Κηπουρού

Τα λόγια βέβαια αυτά του Στράβωνα αναφέρονται σε μια σπουδαία για την εποχή εκείνη διώρυγα ανάμεσα στη Δικαιάρχεια και τη Νεάπολη στην Ιταλική Χερσόνησο, όμως θα μπορούσαν να είναι και σήμερα επίκαιρα για την δική μας περιοχή. Γιατί υπάρχει και εδώ μια θαλάσσια διώρυγα κρυπτή -μιλώ για την κατασκευή διώρυγας μεταξύ Burgas-Αλεξανδρούπολης- η οποία όταν θα αποκαλυφθεί, εννοείται διαμέσου της εκσκαφής της, όταν δηλαδή γίνει και δοθεί στην κυκλοφορία, θα φέρει τα πάνω κάτω στην ευρύτερη περιοχή, αν όχι και σε ολόκληρο τον κόσμο.


Μιλούσα μεν από δεκαετιών για ένα by pass των θαλασσίων Δαρδανελίων, όμως δεν πήγαινε ποτέ το μυαλό μου μέχρι τη διώρυγα. Έμενα στα Χερσαία Δαρδανέλια. Στα Δαρδανέλια της ξηράς που βρίσκονται στον Έβρο, όπως σημειώνει στην υπέροχη εξιστόρησή του για την ευρύτερη περιοχή και τα μαρτύρια των λαών της, ο Henry Morgenthau στην αυτοβιογραφία του κατά την περίοδο που διετέλεσε πρεσβευτής των Ηνωμένων Πολιτειών στην Τουρκία των γενοκτονιών.

Και βέβαια δεν μιλώ για επανάκτηση της γνωστής από την ιστορία πλωτότητας από τον ποταμό Έβρο. Ούτε μιλώ για πλοιάρια και ποταμόπλοια. Άλλο αυτό και άλλο η διώρυγα που οφείλει να δέχεται κάθε κατηγορίας πλοία και μάλιστα το βάθος όσο και το πλάτος της να εξασφαλίζουν στη λειτουργία του νέου αυτού θαλάσσιου δρόμου δύο λωρίδες κυκλοφορίας και διάπλου. Και από βορά προς νότο, και αντίστροφα.


Ναι μεν ο συμφωνηθείς μεταξύ Ρωσίας, Βουλγαρίας και Ελλάδας πετρελαιαγωγός Burgas Αλεξανδρούπολης είναι ένα μεγάλο έργο, όμως άλλο τόσο μεγάλο είναι το κόστος σε μόλυνση, παρά τις όποιες περιβαλλοντικές μελέτες και μέτρα προστασίας. Και μόνο τα απόβλητα νερά των πετρελαιοφόρων αρκούν για να εκφράσει κανείς τις επιφυλάξεις του αν όχι την εναντίωσή του απέναντι στον πετρελαιαγωγό. Η οποία θα γίνει ακόμη μεγαλύτερη όταν αρχίσει να καταβάλλεται στην πράξη το τίμημα. Πόσο μάλλον μεγαλύτερη θα είναι η εναντίωση όταν επιβεβαιωθούν τα περί του διυλιστηρίου.


Ας μην επεκταθώ στο εκ των τριάντα πέντε ψωροεκατομμυρίων Ευρώ ετήσιο όφελος από τη διέλευση του μολυσματικού και αντιδημοκρατικού αυτού καυσίμου γνωστού και ως βασιλιά των καυσίμων. Το πρόβλημα δεν είναι οικονομίστικο. Αυτό διδάσκει άλλωστε η ίδια η Θρακική ιστορία. Από την περίοδο του Σπάρτακου και την εκ μέρους του αγώνα του ιδανίκευση του Ελληνιστικού πνεύματος προς την ελευθερία, έως πρόσφατα. Πρώτα άλλωστε κάθε κοινωνία είναι κοινωνική και μετά οικονομική. Ας μη το κατανοούν αυτό πολλοί. Όταν όμως θα παίρνουν μαθήματα από τους λαούς, όπως στο Δημοψήφισμα για το Ευρωσύνταγμα και τους Γάλλους, θα αναγκάζονται να αλλάζουν γνώμη. Και ας νομίζουν ότι μπορούν να τους εξαπατήσουν εκ νέου.


Δεν αντιλέγω στην αλλαγή γνώμης. Απλά σε κάποια πράγματα χρειάζεται κανείς να καταλήγει από νέος. Να μπορεί ως γέροντας να σχετίζεται με τη γερουσία, όσο και με τη σοφία. Να το πω αλλιώς. Αν ο άνθρωπος του κέρδους είναι η περιουσία, το κέρδος του ανθρώπου είναι η ουσία. Αυτό με χαρά διαπίστωσα από τα λόγια συμπατριώτη από τις Φέρρες, σε πρόσφατη συζήτηση μαζί του. Για την ακρίβεια πρόκειται για ένα παλιό μεν αντάρτη αλλά και νέο, έστω και αν διανύει το ογδοηκοστό όγδοο έτος του.


Προ πολλών δεκαετιών ο κυρ Μιχάλης Μπολτσίδης είχε ακούσει κάτι το οποίο ναι μεν στη συνέχεια ξεχάστηκε, μια και δεν είδε ποτέ ξανά το φως, όμως ο ίδιος δεν το ξέχασε. Ο λόγος για τη Σοβιετική «απειλή» κατασκευής, μέσα σε ελάχιστους μήνες, διώρυγας μεταξύ Μαύρης Θάλασσας και Αιγαίου, μεταξύ Βουλγαρίας και Ελλάδας, σαν απάντηση στις τουρκικές καθώς και άλλες απειλές για το ενδεχόμενο κλείσιμο των Στενών, ο διάπλους των οποίων διέπεται ως γνωστό από εβδομηκονταετίας και πλέον, από τη γνωστή Συνθήκη του Montreux. Μια συνθήκη που ναι μεν αναφέρεται στη λέξη Στενά χωρίς επιθετικό προσδιορισμό, χωρίς τη λέξη «Τουρκικά», που όμως ως γνωστό έγινε δεκτό και αυτό από το ημεδαπό Υπουργείο Εξωτερικών, το 2002.


Δεν γνωρίζω αν υπάρχουν σήμερα οι τεχνικές δυνατότητες κατασκευής και υποδοχής από τη γεωμορφολογία όσο τις διασταυρώσεις και παραλληλίες με τους υπάρχοντες ποταμούς ενός τέτοιου μεγάλου έργου που πέραν της απορροής των πλημμυριζόντων υδάτων τους καθότι σε μεγάλο της τμήμα η διώρυγα θα είναι παρέβρια, θα αλλάξει τη γεωγραφία όσο και την ιστορία της περιοχής. Ούτε γνωρίζω αν η τότε Σοβιετική δια του Στάλιν δήλωση είχε σχέση με τη διώρυγα σύνδεσης της Λευκής Λίμνης με τη Βαλτική, το καταναγκαστικό εκείνο έργο που αποπερατώθηκε σε μια διετία και όπου εργάστηκαν πολλές δεκάδες χιλιάδες εξόριστων. Απλά γνωρίζω ότι πρέπει να ανοίξει μια σοβαρή συζήτηση στην Ε.Ε. για το θαλάσσιο αυτό by pass των Δαρδανελίων.


Δεν σπεύδω να μιλήσω -αν φυσικά το έργο είναι εφικτό- για τους κάθε κατηγορίας πλόες, διαμέσου του. Από τα εμπορικά έως τα πετρελαιοφόρα που θα μπορούν να επιλέγουν αντί των Στενών, μια εναλλακτική διαδρομή. Ούτε και αν ποτέ δίπλα στην Ορεστιάδα θα μπορούν να ψαρεύονται παλαμίδες της μαύρης θάλασσας ή ακόμη και πελαγίσια ψάρια εκ του Θρακικού. Ούτε αν επιβεβαιωθεί ο πολιτευτής εκείνος που έλεγε στους δυμοτιανούς ότι θα τους φέρει θάλασσα. Μπορώ όμως να ισχυριστώ ότι η Ελλαδική και η Βουλγαρική Θράκη μετά των χωρών τους, όσο η ίδια η Ευρώπη, θα αποκτήσουν μια τεράστια γεωστρατηγική, γεωοικονομική και γεωπολιτική υπεραξία.


Δεν λέω να αρχίσει αύριο. Άλλωστε όλες σχεδόν οι γνωστές διώρυγες προτού γίνουν, είχαν πίσω τους μια όχι και μικρή ιστορία. Και δεν αναφέρομαι μόνο στη διώρυγα του Παναμά που για πρώτη φορά παραδόθηκε σε λειτουργία το 1914 και που επάνω στην εκατονταετία, το 2014 δηλαδή, πρόκειται να παραδοθεί η βελτιωμένη εκδοχή της με όσους συμβολισμούς περικλείει αυτό. Ούτε στη διώρυγα του Σουέζ, που λίγο πολύ είναι γνωστή και η δική της ιστορία. Ούτε καν αναφέρομαι στη διώρυγα της Κορίνθου η οποία κατά το πρώτον συζητήθηκε στην αρχαιότητα, και που χρειάστηκε ένας Χαρίλαος Τρικούπης να τη βάλει μπροστά.


Η εισαγωγή της Θρακικής διώρυγας στην Ευρωπαϊκή ατζέντα είναι άλλων διαστάσεων, πολύ διαφορετικών. Όχι μόνον Ελληνικών, Βουλγαρικών και Ευρωπαϊκών αλλά διεθνών και παγκόσμιων. Όσο τώρα για τις άλλες διαστάσεις που έλεγα, αν το μήκος του έργου ανέρχεται σε 320 περίπου χιλιόμετρα με μέσο πλάτος 100 μέτρα και μέσο βάθος 20 μέτρα, τότε αντιλαμβάνεται κανείς περί τίνος είδους εργοστασιακό συγκρότημα μιλάμε. Και τι είδους διακρατική, Ευρωπαϊκή και βέβαια διεθνή κοινοπραξία.


___________


Θράκη Αύγουστος 2007,






























Γ΄ ΜΕΡΟΣ


Ένας νέος αγωγός στην Ευρασία

Εύξεινος αγωγός

Έναν νέο διεθνή εναλλακτικό ενεργειακό διάδρομο με αγωγό φυσικού αερίου θα περίμενε κανείς να προταθεί από Ελληνικό ή άλλο Ευρωπαϊκό ερευνητικό ίδρυμα μελετών που ασχολείται με παρόμοια ζητήματα. Θα μπορούσε να αποτελέσει προϊόν και επόμενα, αντικείμενο έρευνας και επεξεργασίας για μια σοβαρή σχολή πολιτικής γεωοικονομίας. Μια τέτοιων προδιαγραφών λύση, με πρώτο τροφοδότη το Ρωσικό αγωγό που θα καταλήγει στην Κριμαία {1}, αποτελεί κατά τη γνώμη μου, η επέκτασή του, μέσω υποθαλάσσιας ζεύξης του Βορειοδυτικού Εύξεινου, από τη Σεβαστούπολη έως την Κωστάντζα και εκείθεν στο Μπουργκάς και την Αλεξανδρούπολη {Χάρτης α.}, με διακλαδώσεις προς τη Βαλκανική, Ευρωπαϊκή, και μέχρι τη Μικρασιατική ενδοχώρα. Η συμβολή της ενεργειακής Εγνατίας στο χτίσιμο του σχεδίου, είναι καθοριστική {Χάρτης α.}. Πέραν των άλλων, αποτελεί οργανικό του μέρος.

Ανάλογα προβλέπονται στον Βορειοανατολικό Εύξεινο, με υποθαλάσσια και πάλι ζεύξη της Κριμαίας, αυτή τη φορά, με το Βατούμ ή μάλλον το Σοχούμι που είναι ο σταθμός απόληξης του διαμέσου της Αρμενίας προβλεπόμενου Ιρανικού τροφοδότη αγωγού {2}, που επίσης μπορεί να συνεχιστεί στην υπόλοιπη Ευρώπη {Χάρτης α.}.

Παραφράζοντας τη γνωστή Κινέζικη παροιμία, μπορούμε στο σημείο αυτό να πούμε πως ένας χάρτης αξίζει όσο χίλιες εικόνες. Αποτέλεσμα της σύνθεσης είναι η διαβαλκανική και διευρωπαϊκή ενεργειακή γεφύρωση Ρωσίας, Κασπίας και Ιράν με Ιταλία και Αλγερία καθώς βέβαια και με την Ευρώπη. Ένα έργο που υπερτερεί λόγω της ποικιλίας των προϊόντων που μεταφέρει, όσο ως προς την ανταγωνιστικότητα απέναντι σε κάθε άλλη λύση ή διαδρομή. Μπορεί να αναδειχθεί σε κεντρική αρτηρία του παγκόσμιου ενεργειακού συστήματος με ροή φυσικού αερίου κάθε κατηγορίας που μάλιστα προέρχεται από τη μεγάλη πλειοψηφία των παγκόσμιων αποθεμάτων. Ένα κοκτέιλ από Ρωσικό, Κασπιανό {Τουρκμένικο, Ιρανικό, κλπ.}, έως Αλγερινό, με ορίζοντα εκατονταετίας. Πρόκειται αναμφίβολα για το κρίσιμο δρομολόγιο ανάμεσα στο Ευρασιατικό ενεργειακό χωροταξικό, τη Μεσόγειο και τη Βόρεια Αφρική, που επιφυλάσσει για την ιστορική οδό, μοναδική κεντρικότητα. Το ότι επιβεβαιώνεται ως η ραχοκοκαλιά του Ελλαδικού σώματος με ενδιάμεσους βραχίονες τόσο προς τα δυτικά Βαλκάνια, όσο προς τον Ελλαδικό νότο μέχρι την Κρήτη, είναι το λιγότερο.
Ολοένα και περισσότερες χώρες στα ενεργειακά τους σχέδια προτιμούν πλέον ως καινούργιους δρόμους, τις υποθαλάσσιες ζεύξεις. Το κάνουν ώστε να αποφύγουν την παλαιότητα των χερσαίων δικτύων, τις καθοδόν απώλειες ή τις υφαρπαγές και κυρίως την καταβολή δικαιωμάτων στις χώρες διέλευσης. Πρόσφατο παράδειγμα αποτελεί η διασωλήνωση της Βαλτικής και της Βόρειας θάλασσας που προβλέπεται αντίστοιχα από τις συμφωνίες της Γερμανίας {3 & Χάρτης β.} και την προχθεσινή της Αγγλίας με τη Ρωσία {3 & Χάρτης β.}, για προμήθεια φυσικού αερίου από τη χερσόνησο του Yamal, διαμέσου του λιμένα της Αγίας Πετρούπολης. Επίσης οι υποθαλάσσιες ζεύξεις Λιβύης-Σικελίας και Αλγερίας-Ιταλίας διαμέσου Σαρδηνίας και Κορσικής {Χάρτης β.} καθώς και η, παρά τα μεγάλα βάθη, μελέτη της υποθαλάσσιας επίσης ζεύξης Ιράν-Ινδίας, που παρακάμπτει το Πακιστάν. Κάτι που επαναφέρει στο προσκήνιο τη ζεύξη Κρήτης-Κυρηναϊκής {2} αν δεν συμφέρει περισσότερο τη μεγαλόνησο το υγροποιημένο αέριο LNG, από Αίγυπτο, Λιβύη, Αλγερία ή Νιγηρία.

Η συμφωνηθείσα πριν από λίγους μόλις μήνες {4} προμήθεια της Ρωσίας από το Τουρκμενιστάν, δεκάδων δις μ3 φυσικού αερίου ετησίως, έναντι 44 $ /1000 μ3, δείχνει μια τάξη μεγέθους, σχετικά με τις περί την Κασπία τιμές. Ειδικά, όμως όταν συγκρίνεται με τα της εσωτερικής Ελληνικής αγοράς, όπου η λιανική τιμή πώλησης είναι δεκαπλάσια, με την αντίστοιχη Βουλγαρική λιανική τιμή να κυμαίνεται στο ένα τρίτο της δικής μας, τότε η πρόκληση είναι πολύ μεγάλη. Με βάση τα προηγούμενα και βέβαια τα προς εξαγωγή υπαρκτά τεράστια Ρωσικά αποθέματα, μια τιμή στην Αλεξανδρούπολη γύρω στα 80 $ /1000 μ3 και πιθανή είναι και συμφέρουσα. Αν προστεθούν τα δικαιώματα διέλευσης του μέσω της διπλής κατεύθυνσης Εγνατίας διερχόμενου φυσικού αερίου, η τιμή του Ρωσικού ή του Τουρκμένικου αερίου στο Οτράντο, δεν θα υπερβαίνει τα 90 $ / 1000 μ3. Όσο θα κοστίζει σε Κέρκυρα και Ηγουμενίτσα το διαμέσου του τροφοδότη επίσης αγωγού “Enrico Mattei” εισαγόμενο Αλγερινό αέριο. Την τιμή των 75 $ / 1000 Μ3 επιδιώκει να επιτύχει η Τουρκία στις διαπραγματεύσεις της για το Ρωσικό του blue stream {3}.

Με μια τέτοια ενεργειακή Εγνατία, εύκολα συμπεραίνει κανείς ότι η αντίστοιχη δίδυμη επίσης Ιόνια οδός θα αποτελέσει οργανικό της κλάδο ενώ παράλληλα μπορεί να καλύψει τις ανάγκες ολόκληρου σχεδόν του υπόλοιπου εδαφικού σώματος της χώρας. Κατά τα άλλα, αφού προηγηθεί διεθνής συνεννόηση για τον νέο ενεργειακό δρόμο, με τις χώρες διαμέσου των οποίων διέρχεται {Ρωσία, Ουκρανία, Ρουμανία, Βουλγαρία, Ελλάδα, Ιταλία}, οι δυο τελευταίες ως μέλη της Ε.Ε. μπορούν από κοινού με άλλα μέλη {π.χ. Αυστρία}, να τον φέρουν προς έγκριση και χρηματοδότηση ή να τον εντάξουν στα μεγάλα διευρωπαϊκά έργα. Ανάλογα θα συμβούν στην περίπτωση που τη θέση της Ρωσίας πάρει το Ιράν. Τα ίδια θα επαναληφθούν με οποιαδήποτε παραγωγό χώρα της περιοχής της Κασπίας {2}.

Στην ουσία έχουμε να κάνουμε με τη γεωοικονομία ενός νέου διαδρόμου στην Ευρασία με διπλό by pass του μικρασιατικού εδαφικού σώματος. Ένα μικρό by pass, στα χερσαία Δαρδανέλια, και ένα μεγάλο στον Εύξεινο, σε βάθος βέβαια ολίγων εκατοντάδων μέτρων. Θα λέγαμε σχεδόν παράκτια. Ένα από τα κλειδιά του όλου σχεδίου είναι η χερσόνησος της Κριμαίας και η Ουκρανική γεωοικονομία {Χάρτης α.}. Ένα άλλο κλειδί είναι η Αλεξανδρούπολη και η Ελληνική γεωοικονομία. Μπορεί το έργο να είναι όντως και μεγάλο και δαπανηρό, όμως έχει ταχύτατη απόσβεση. Πρόκειται επίσης για ασφαλή δρόμο.

Συγκρινόμενες οι μνημονευθείσες τιμές της διεθνούς αγοράς καθώς επίσης οι προσδοκώμενες, με τα 150 $ / 1000 μ3 Φ.Α. που η Τουρκία ζητάει, να το πω λαϊκά, ως νταβατζιλίκι για τον αγωγό Προύσας Κομοτηνής {5}, ασφαλώς και η τιμή αυτή θα έπρεπε να βάλει την Ελλάδα να ψάξει τρόπους ακύρωσης. Διότι διαφορετικά θα συνεχίσει να υπονομεύει την αναπτυξιακή της συνέχεια. Επίσης την ανταγωνιστική της προοπτική που έως σήμερα, το μόνο που κάνει, είναι να την προπαγανδίζει.

Είναι τόσο ανταγωνιστικός ο νέος υποθαλάσσιος και χερσαίος ενεργειακός δρόμος που περιέγραψα, ώστε και αν ακόμη η Τουρκία δεχθεί να πάψει να παίζει ρόλους χώρας-δεξαμενής και έμπορα καυσίμων και περιορισθεί, όπως όλες οι χώρες, σε μια απλή χώρα διέλευσης “country transit” να μην αποτελέσει ούτε καν τότε, συμφέρουσα λύση. Και αυτό δεν ισχύει μόνο για το Ρωσικό φυσικό αέριο ή άλλο από την Κασπία, π.χ. Τουρκμένικο, όπου τα πράγματα είναι οφθαλμοφανή αφού μια χιλιομέτρηση αρκεί. Ισχύει επίσης για το Ιρανικό και κυρίως την εξασφάλιση εξαγωγικής προοπτικής στην Ευρώπη {2} μέσα από πλείονες του ενός διαδρόμους. Το προβάδισμα του αγωγού που προτείνεται έχει επίσης να κάνει με την όχι αμελητέα εξοικονόμηση της δαπάνης μεταφοράς, λόγω των υποθαλάσσιων τμημάτων του στον Εύξεινο. Ας το θέσουμε όμως και διαφορετικά. Η πολυδιαφημισμένη γεωπολιτική θέση της Τουρκίας αποδεικνύεται εν πολλοίς, μύθος. Ο οποίος όσο θα εξελίσσονται οι τεχνικές των υποθαλάσσιων ζεύξεων, άλλο τόσο θα μετατρέπεται σε παραμύθι. Τη θέση του νέου μύθου πρόκειται να πάρει ο Εύξεινος αγωγός.

Ας μην επεκταθούμε στην υπαρκτή Ελληνική ενεργειακή πολιτική που στην ουσία της αποτελεί διευκόλυνση της γειτονικής χώρας που δεν ξέρει τι να το κάνει τόσο φυσικό αέριο που μάζεψε, διακόπτοντας αυθαίρετα πότε τη ροή του Ρωσικού και πότε του Ιρανικού αερίου. Ούτε χρειάζεται να υπεισέλθουμε σε επιπλέον αιτίες ακύρωσης, όπως η εξόφθαλμη ενεργειακή εξάρτηση της Θράκης αν όχι της χώρας. Κάτι που μεταξύ άλλων μας επιστρέφει στην ιστορική αλήθεια κατά την οποία, η γεωοικονομία {6} αποτελεί την άλλη όψη των εθνικών ζητημάτων καθώς και την πληρέστερη από κάθε προηγούμενη θεωρεία ερμηνείας τους.

Μαύρα μεσάνυχτα {7} για τα ζητήματα αυτά, εκτός από τις κυβερνήσεις και τις αντιπολιτεύσεις της χώρας, έχουν επίσης δυστυχώς οι πανεπιστημιακές ομάδες των διάφορων ερευνητικών ιδρυμάτων. Δεν ερμηνεύονται αλλιώς τα όσα συναντώνται σε διεθνείς πηγές με κραυγαλέο παράδειγμα τη συναίνεση και την κοινή τους αντίληψη για το τουρκικό ενεργειακό σχέδιο.
Φαίνεται πως μια και η πολιτική Ελλάδα συνέδραμε δια του Ναϊρόμπι στην Κεμαλική γεωοικονομία του πετρελαίου και στην καρατόμηση στην ουσία του λαού της γνωστής από την αρχαιότητα Καρδουχίας, να θεώρησαν καλό να μην ολιγωρήσει η ακαδημαϊκή. Να συνδράμει και αυτή την γειτονική υπόθεση σε κάτι. Έστω ως προς το φυσικό αέριο. Ούτε καν που τους πέρασε από το μυαλό μια πιθανή, τύπου Θράκης, ενεργειακή εξάρτηση της Κύπρου ή του Αιγαίου {4}. Όπως δεν τους απασχόλησε ποτέ η άμεσα συνδεδεμένη με τον Εύξεινο, γεωοικονομία της Εγνατίας.

Δεν γνωρίζω τι θα λένε τώρα όλοι τους, μετά από το Βατερλό της Τουρκικής γεωοικονομίας {8}, όταν μέχρι διεθνή συνέδρια {9} αμφισβητούν τη βιωσιμότητα των πανάκριβων, εκτός όλων των άλλων, ενεργειακών σχεδίων, που χαρακτηρίσαμε ως το πιο μεγάλο διεθνές ρουσφέτι του νέου αιώνα {2}. Πόσο μάλλον σήμερα που πλέον ως παλιά, αναθεωρούνται αν δεν παραπέμπονται στις καλένδες, ιδιαίτερα όταν συγκρίνονται ως προς τα νέα έργα, τα made in u.s.a. και πάλι. Επίσης ως προς το ενεργειακό πλιάτσικο στο κατεχόμενο Ιράκ. Οι εξελίξεις δικαιώνουν τα δικά μας γραπτά. Όσο τώρα για την Ελληνική πολιτική, αυτή για άλλη μια φορά, έμεινε χωρίς γραμμή. Συνεχίζει να ταλαντεύεται ακόμη και τώρα μεταξύ της τουρκικής και της Αμερικανικής. Αυτό κάνουν πλείστα όσα Μέγαρα του Αθηναϊκού κέντρου. Από εκείνο της Βασιλίσσης Σοφίας και το Μαξίμου, επί της Ηρώδου του Αττικού έως αυτό της συζύγου του τελευταίου, Ρηγίλλης. Επίσης και άλλα.

Αποδεικνύεται τελικά ότι όταν ανάμεσα σε δυο γειτονικές χώρες, η μια μόνο έχει σχέδιο, τότε αργά ή γρήγορα αυτό, γίνεται κοινό. Κάποια στιγμή το υιοθετεί και το εφαρμόζει και η άλλη χώρα, ως δορυφόρος. Αυτό κάνει όλα τα τελευταία χρόνια, η λεγόμενη πολιτική Ελλάδα. Μπορεί να είναι όντως Αμερικανόφιλη, όπως την είπε κάποιος, όμως του διέφυγε αν δεν το απέφυγε, ότι κυρίως είναι τουρκόφιλη. Παλιά ήταν μόνο το πρώτο. Τώρα είναι και τα δυο. Αυτή είναι η διαφορά της από το παρελθόν. Ακόμη και από τον Σπύρο Μαρκεζίνη. Γιατί λίγο νου να διέθετε, θα είχε εδώ και καιρό αντιληφθεί τις προθέσεις που έχουν οι πάσχοντες από το χρόνιο και ανίατο τελικά σύνδρομο της ενεργειοκρατίας, υπερατλαντικοί κυβερνήτες. Από το νέο περιεχόμενο της βιωσιμότητας των αγωγών και κυρίως το υπό ριζική αναδιάταξη χωροταξικό στην ευρύτερη περιοχή μέχρι τις εκ του σύνεγγυς συστηματικές τους απειλές προς τη δεύτερη στον κόσμο σε αποθέματα φυσικού αερίου, χώρα του Ιράν.

Εικόνα και χάρτες υπάρχουν. Όμως άμα είσαι τυφλός πως να τα δεις. Αλλιώς μια επεξεργασμένη Ελληνική πολιτική γεωοικονομία είναι σε θέση να καταφέρει πολλά για τη χώρα αξιοποιώντας το όσο ποτέ άλλοτε ευνοϊκό σημερινό διεθνές περιβάλλον. Μπορεί, όπως λέγεται, ο λύκος στην αναμπουμπούλα να χαίρεται, όμως αυτό δεν ισχύει για όλους τους λύκους. Κάποιες φορές, σε περιόδους ανακατατάξεων, όπως η σημερινή, μπορεί να χαίρονται και τα συνώνυμα προς την αθωότητα αλλά και τη βλακεία, πρόβατα. Π.χ. όταν πρόκειται για λυκομαχίες. Το διδάσκει η ιστορία.

Ειδικά ως προς τη σημερινή πρόταση για τον αγωγό, πέραν της Ελλάδας και της Ιταλίας, υπάρχουν και άλλες Ευρωπαϊκές χώρες που έχουν να κερδίσουν από τον μικτό αυτό, υποθαλάσσιο όσο χερσαίο, ενεργειακό διάδρομο. Μια τέτοια χώρα, όπως ειπώθηκε, είναι η Αυστρία. Έχει πολλούς λόγους προσυπογραφής. Αντίθετα δεν έχει κανένα λόγο, όταν, ενώ μπορεί να το αποφύγει, να είναι υποχρεωμένη να καταβάλει χαράτσι δεκάδων δολαρίων ανά 1000 μ3 προϊόντος, έστω ως δικαίωμα διέλευσης, αν υπάρξει θετική έκβαση στη μελέτη βιωσιμότητας του χερσαίου αγωγού μεταξύ Ιράν, Κασπίας και Ευρώπης, διαμέσου της Τουρκίας {10 & Χάρτης β.} Πόσο μάλλον η δική μας χώρα που έχει συμφωνήσει να καταβάλει στη γείτονα “εμπορικό κέρδος” πλέον του δικαιώματος διέλευσης και μάλιστα χωρίς να έχει ακόμη προσδιοριστεί η τελική τιμή αγοράς. Λέγεται ότι απέναντι στα 150 $ /1000 μ3 που ζήτησε η Τουρκία, η Ελλάδα αντιπρότεινε να το αγοράζει 130 $ / 1000 μ3.

Με βάση τον περιγραφέντα αγωγό, μπορεί, μεταξύ των άλλων, η διακλάδωσή του προς την Τουρκία {Χάρτης α.}, να εξασφαλίσει τη λεγόμενη διπλή κατεύθυνση στον αγωγό Προύσας-Κομοτηνής. Περί διπλής κατεύθυνσης άλλωστε κάνουν λόγο τα αρχικά κυβερνητικά κείμενα.


ΧΑΡΤΕΣ

Χάρτης α. {a}: ΝΕΟΣ ΑΓΩΓΟΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΑΣΙΑ, Χρήστος Κηπουρός, Θράκη Αύγουστος ΄03,

Χάρτης β. TRANS-EUROPEAN NETWORKS, PRIORITY AXES FOR NATURAL GAS, EUROPE UNION, http://europa.eu.int/comm/energy/ten-e/consultation_2003_07_25/axes-prio-gas_en.pdf



ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

{1} Ανάμεσα στη Χερσόνησο αυτή του Εύξεινου και την Αλεξανδρούπολη υπάρχει πέραν όλων των άλλων, μια παλαιά σχέση γεωοικονομίας. Μπορεί η ιστορία να θεωρεί ως κύρια αιτία δημιουργίας της πρωτεύουσας του Έβρου, το οθωμανικό σιδηροδρομικό ρυμοτομικό και τη διασταύρωση του κάθετου άξονα των Ανατολικών σιδηροδρόμων με τη σιδηροδρομική γραμμή Θεσσαλονίκης Κωνσταντινούπολης, που κατασκευάστηκαν κατά το δεύτερο ήμισυ του 19ου αιώνα και έκτοτε παραμένουν ως είχαν στην αρχική τους μορφή. Μπορεί το πρώτο Ελληνικό σχολείο να είχε ιδρυθεί πριν από αρκετά χρόνια, που σημαίνει ότι πέρα από το γνωστό δέντρο του ερημίτη {Ντεντέαγατς}, υπήρξε στον ίδιο τόπο, πολίχνη. Όμως υπάρχει μια ακόμη γενεσιουργή αιτία. Είναι η Κριμαία. Η έκβαση του ομώνυμου πολέμου της. Συγκεκριμένα η Ρωσική ήττα που κατά κύριο λόγο επήλθε λόγω αποκλεισμού των ανθρώπων, των προϊόντων και ειδικά των δημητριακών, που ακόμη επί Περικλή εξάγονταν κατά χιλιάδες τόνους από την ίδια χερσόνησο, διαμέσου του Εύξεινου, στην Αθήνα. Και όλα αυτά, είχαν πλέον διακοπεί. Αν λοιπόν οι Τούρκοι έκλειναν εκ νέου τα Στενά, οι Ρώσοι έπρεπε να έχουν κάτι σαν Δαρδανέλια της ξηράς και επίσης λιμένα στο Αιγαίο. Αντιλαμβάνεται κανείς ότι η πολεοδόμηση του χώρου από τους μηχανικούς του Ρωσικού συντάγματος, όταν κατείχαν επί ένα χρονικό διάστημα την περιοχή, δεν προέκυψε τυχαία.

Η μητέρα της Αλεξανδρούπολης είναι η γεωοικονομία. Η συνοπτική αναδρομή έγινε διότι κάτι ανάλογο συμβαίνει με το παρόν και κυρίως, πιστεύω, με το μέλλον της ευρύτερης περιοχής. Αν η πρωτεύουσα του Έβρου οφείλει τη γέννησή της στη γεωοικονομία, τότε η αναγέννησή της δεν μπορεί παρά να αναζητηθεί στην πολιτική γεωοικονομία. Αυτή μάλιστα τη φορά είναι δυνατόν να αναγεννηθεί αναπτυξιακά, εκτός από την ίδια και τη Θράκη, ολόκληρη η χώρα. Με βάση τη γεωοικονομία αυτή και ενώ όλες οι συνιστώσες δαπάνες της παραγωγής τείνουν να γίνουν αν δεν είναι ήδη ανελαστικές, η Ελλάδα μπορεί διαμέσου της πολιτικής και μέσα από ένα νέο ενεργειακό σχέδιο και ρυμοτομικό, να κερδίσει τη μάχη της ανταγωνιστικότητας των προϊόντων της, εξασφαλίζοντας ελαστική, ελαστικότατη δαπάνη παραγωγής. Αυτήν της ενέργειας με βάση το γνωστό φιλικό προς το περιβάλλον καύσιμο του φυσικού αερίου. Με άλλα λόγια ούτε ο Εύξεινος αγωγός προέκυψε τυχαία.

{2} Χρήστος Κηπουρός, Αγώνας για τη γεωοικονομική Δημοκρατία, εκδόσεις Γόρδιος, Αθήνα 2002, επίσης βλ. International Energy Outlook, May 2003, www.eia.doe.gov/oiaf/ieo/nat_gas.html

{3} βλ. Χρήστου Κηπουρού, Η δική μας Αλεξανδρούπολη, εφ. ΘΕΣΣΑΛΙΑ, Βόλος, 06 /05/ 2003. Με το ίδιο κείμενο προτείνονταν στην Ελληνική Προεδρία να θέσει κατά τη κοινή σύνοδο Ε.Ε. και Ρωσίας στην Αγία Πετρούπολη, το ζήτημα της ένταξης της Ρωσίας στην Ε.Ε. αναβαθμίζοντας με τον τρόπο αυτό την από 4ης Ιουνίου 1999 κοινή στρατηγική της Ε.Ε. για τη Ρωσία που είχε υπογράψει για τη Γερμανική Προεδρία ο Καγκελάριος Σρέντερ. Ο τρόπος όμως και κύρια ο χρόνος που επανέφερε τη Ρωσική ένταξη, η Ιταλική Προεδρία αδίκησαν το θέμα. Όσο για την Αγγλορωσική συμφωνία: www.politics.guardian.co.uk/foreignaffairs/story/0,11538,985658,00.html,

{4} www.gasandoil.com, Russian-Turkmen deals mark strategic shift for Moscow in Central Asia, By Igor Torbakov, 2003 May 01,

{5} βλ. συνέντευξη Χρήστου Κηπουρού στον ΑΝΤΙΦΩΝΗΤΗ, Κομοτηνή, 05/ 03/ 2003. Βλ. επίσης: www.antibaro.gr/society/khpouros_antifwnhths.htm,

{6} ο. π. {3.α},

{7} Βλ. www.parliament.gr, Πρακτικά 16 & 17 Ιουλίου 2003, όπου ο υπουργός ανάπτυξης μεταξύ άλλων ανέφερε ότι η τιμή των 136 $ / 1000 μ3 που αγοράζει η Ελλάδα το Ρωσικό αέριο, είναι η φθηνότερη σε ολόκληρη την Ευρώπη!

{8} Χρήστου Κηπουρού, Ανήθικη γεωοικονομία, ΠΡΩΤΗ Θράκης, Αλεξ/πολη 29 Ιαν.΄03, http://www.protionline.gr/show_archive.cfm?id=1226&obcatid=1

{9}, www.eurasianet.org/departments/business/articles/eav060203.shtml, Κων/πολη,

{10}, βλ. www.e-control.at , 4 Δεκεμβρίου 2002, Πρόκειται για συμφωνία μεταφοράς φυσικού αερίου με χερσαίο αγωγό, από την Κασπία στην Κεντρική και Δυτική Ευρώπη μέσω Τουρκίας, Βουλγαρίας, Ρουμανίας, Ουγγαρίας και Αυστρίας. Επίσης βλ. www.ffbh.bg/market.html {source: Pari }, 18 Jul.΄03, και www.mpa.gr, 24 Ιουλ.΄03. Αφορά τη χρηματοδότηση από την Ε.Ε. της μελέτης σκοπιμότητας του σχεδίου “ΝΑΜΠΟΥΚΟ”.

__________________

* Το κείμενο του πρώην Βουλευτή Έβρου περιλαμβάνεται στο υπό έκδοση νέο του βιβλίο: Σημειώσεις πολιτικής γεωοικονομίας.

Θράκη, Αύγουστος 2003 xkipuros@otenet.gr