Από το ΕΣΣΕΝ στα ΤΕΜΠΗ Η πανωλεθρία του πολιτικού συστήματος

 

Του Πασχάλη Χριστοδούλου*

 

Εθνικές εκλογές 1993. Στο προεκλογικό πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ για τη Θράκη, μεταξύ των πολλών προτάσεων, γράφει: Σιδηροδρομική γραμμή Θεσσαλονίκης – Ορμενίου υψηλών ταχυτήτων TGV προϋπολογισμού 670 δις δρχ. Η συγκεκριμένη γραμμή σήμερα τριάντα χρόνια από τότε, είναι ακόμη στην εποχή του σουλτάνου Αμπντούλ Χαμίτ Β΄ ο οποίος την κατασκεύασε, τα δε δρομολόγια γίνονται στη χάση και στη φέξη. Πλήρης απαξίωση. Να ληφθεί υπόψη ότι από τότε έγιναν δύο διακομματικές για τη Θράκη.

Ευρωπαϊκό Συμβούλιο 1994 στο ΕΣΣΕΝ της Γερμανίας, αποφασίζονται τα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών και καταρτίζεται η περίφημη Hessen list στην οποία μεταξύ άλλων δικτύων  περιλαμβάνονταν ο ηλεκτροκίνητος σιδηρόδρομος υψηλών ταχυτήτων αλλά και οι οδικοί άξονες μεταξύ των οποίων και ο διάδρομος ΙΧ Ελσίνκι - Αλεξανδρούπολη. 

Χειμώνας του 1997, στo χωριό Πετράδες του Έβρου επιβατηγό τρένο εγκλωβίζεται στα χιόνια και σβήνει η μηχανή του με κίνδυνο κρυοπληξίας και θανάτου των επιβατών. Η επέμβαση του στρατού και η μεταφορά των εγκλωβισθέντων γλύτωσε τους επιβάτες και τη χώρα από τη  διεθνή χλεύη. Την ίδια χρονιά γίνεται η ανάθεση των ολυμπιακών αγώνων στην Αθήνα το 2004.  Αυτός πλέον ήταν ο εθνικός μεγάλος στόχος των εν Αθήναις πολιτικών.  Κι αυτός ένωσε υπόγεια και υπέργεια όλα τα σημεία του λεκανοπεδίου. 

Αλλάζουμε περιφέρεια, από τη Θράκη μεταφερόμαστε στη Θεσσαλία, στην Στενώπη*, την περιοχή όπου έχουμε θρηνήσει πολλά θύματα, και κάθε φορά σύμφωνα με τις στομφώδεις ανακοινώσεις των πολιτικά ιθυνόντων, «το μαχαίρι θα έφτανε στο κόκαλο….».  Προφανώς ο χρόνος δεν ήταν επαρκής ώστε να φτάσει το μαχαίρι στο κόκαλο κι έτσι φτάσαμε στο πρόσφατο εγκληματικό δυστύχημα των Τεμπών στις 28 Φεβρουαρίου.

Ανάλογες, ίσως πιο εξελιγμένες διατυπώσεις περί ευθυνών κι απόδοσης αυτών και πάλι. Χωρίς ίχνος σεβασμού στα θύματα αλλά και στον πόνο των συγγενών στήθηκε μια επικοινωνιακή μηχανή απόσεισης ευθυνών από τους πραγματικά υπεύθυνους.

Κι όμως αντί να μιλήσουμε για το προφανές στρουθοκαμηλίζουμε. Υπεύθυνο για την κατάντια του σιδηρόδρομου στην Ελλάδα είναι όλο το πολιτικό σύστημα. Αυτό που κατά τα άλλα κόπτεται για την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας κι άφησε τον σιδηρόδρομο, και όχι μόνο, στην εποχή του Χαριλάου Τρικούπη και του Αμπντούλ Χαμίτ Β΄ στη Βόρεια Ελλάδα. Αυτό που αντί να ενώσει σιδηροδρομικά της περιφέρειες της Ελλάδας έκανε με ομοθυμία την επιλογή της ένωσης των συνοικιών της Αθήνας με μετρό, προαστιακό, δρόμους κ.ά.

Θράκη, Μάρτιος 2023

*   Διετέλεσε Δήμαρχος Σουφλίου και πρόεδρος της ΤΕΔΚ  Έβρου

*   https://palio.antibaro.gr/diplomacy/khpouros_stenwph.htm

INTERCITY ΙΑΣΩΝ Το πρώτο βήμα για το by pass των Δαρδανελίων

 

*Του Πασχάλη Χριστοδούλου

 

«Intercity Ιάσων»  ονομάσαμε το παλιό εκμισθωμένο τρένο με το οποίο κάναμε τη διαδρομή Αλεξανδρούπολης – Ορμενίου την Άνοιξη του 1996.  Ήταν η δεκαετία που η ιστορία, η γεωγραφία, η οικονομία αλλά και η πολιτική μας έκλειναν το μάτι. Η ηλεκτροσιδηροδρομική και οδική σύνδεση της Αλεξανδρούπολης με το Μπουργκάς συνιστούσαν και συνιστούν ακόμη τα χερσαία Δαρδανέλια.

Η ΤΕΔΚ Έβρου που είχε την πρωτοβουλία της εκδήλωσης, σύσσωμη η αυτοδιοίκηση του Έβρου αλλά και η αυτοδιοίκηση της Νότιας Βουλγαρίας συναντηθήκαμε στο Ορμένιο διεκδικώντας τα παραπάνω έργα. Η συμβολική ονομασία του τρένου με αυτό του μυθικού ήρωα Ιάσωνα, αυτού που ένωσε την άσπρη με τη μαύρη θάλασσα,  αποσκοπούσε στην ανάδειξη της γεωστρατηγικής αξίας των έργων. Θα επιτελούσαν άλλωστε τον ίδιο ρόλο, θα προχωρούσαν στην ένωση των δυο θαλασσών.

Το ψήφισμα της αυτοδιοίκησης αλλά και των πολιτών στη μεγάλη συγκέντρωση που πραγματοποιήθηκε στις 15 Ιουνίου 1996 στην πλατεία του Ορμενίου μεταφέρθηκε στο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ και στην εθνική συνδιάσκεψη της ΝΔ.

Παρότι το πόρισμα της διακομματικής επιτροπής για τη Θράκη ήταν πολύ φρέσκο η πολιτική Ελλάδα δεν κατάλαβε τίποτε από το νεύμα της ιστορίας. Μπορεί να φορούσε παρωπίδες. Μπορεί ακόμη ο οίστρος της βίαιης αναδιανομής του εθνικού πλούτου μέσω του Χρηματιστηρίου να μην επέτρεπε την ενασχόληση με την Θράκη. Πιθανόν να ήταν η ολυμπιάδα που κατά την αθηναϊκή πολιτική τάξη ήταν ένας εθνικός στόχος. Ίσως να ήταν και όλα αυτά μαζί.  Όμως χάθηκε το σημαντικότερο πλεονέκτημα, το  timing. Η φράση «κάθε πράγμα στον καιρό του….» είναι η πλέον κατάλληλη.  Γι΄ αυτό κατέφυγε εκ νέου στη συγκρότηση διακομματικής επιτροπής και σε νέο πόρισμα, τριάντα χρόνια αργότερα.

Και πάλι όμως αρνείται να κοιτάξει κατάματα την ιστορία, την οικονομία, την πολιτική.  Αποφεύγει να προσθέσει στην ατζέντα την Θρακική διώρυγα**, ένα έργο που συμπληρωματικά με τον οδικό και ηλεκτροσιδηροδρομικό άξονα Αλεξανδρούπολης – Μπουργκάς είναι ένα τριπλό by pass των Δαρδανελίων μειώνοντας σημαντικά τη γεωστρατηγική τους αξία, αναβαθμίζοντας αυτή της Θράκης.  

Τρείς δεκαετίες μετά, μια ολόκληρη γενιά,  έρχεται στην επικαιρότητα το Sea2Sea, το σιδηροδρομικό megaproject που θα συνδέει Αιγαίο με Μαύρη Θάλασσα και Δούναβη.  Θα έλεγα ότι αποτελεί μια έστω και αργοπορημένα θετική εξέλιξη, αλλά και πάλι δεν είναι ολοκληρωμένη.  Δεν περιλαμβάνει τη θαλάσσια παράκαμψη των στενών, με άλλα λόγια τη Θρακική πλωτή διώρυγα. Είναι βέβαιο ότι η γεωπολιτική αξία της περιοχής ενδιαφέρει και άλλους, πέρα από το εγχώριο πολιτικό προσωπικό, οι οποίοι οφείλουν να εμπλακούν πιο ενεργά.  Σε κάθε άλλη περίπτωση θα περιμένουμε την επόμενη 3^η διακομματική επιτροπή και το πόρισμά της, βλέποντας τις ευκαιρίες όπως τα τρένα, να περνούν και εμείς να στρουθοκαμηλίζουμε.

Θράκη, Ιανουάριος 2023

*Διετέλεσε Δήμαρχος Σουφλίου και πρόεδρος της ΤΕΔΚ Έβρου

**https://styx.gr/index.php/articles/1755-%CE%B8%CF%81%CE%B1%CE%BA%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%B4%CE%B9%CF%8E%CF%81%CF%85%CE%B3%CE%B1-x-%CE%BA%CE%B7%CF%80%CE%BF%CF%85%CF%81%CF%8C%CF%82 

Απογραφή 2021 Από το ευχών… στο δι΄ ευχών…

 

Του Πασχάλη Χριστοδούλου*

Όταν πριν από 30 χρόνια, το Φεβρουάριο του 1992, ανακοινώθηκε το πόρισμα της διακομματικής επιτροπής για τη Θράκη, γνωστή και ως επιτροπή  Τσουδερού, φίλος μου από τη Θράκη το χαρακτήρισε ως «κείμενο ευχών», κείμενο σειράς.

Αν στόχος του συγκεκριμένου πορίσματος ήταν, η Θράκη να μετατραπεί σε έναν αγροτοδιατροφικό παράδεισο και ο ορεινός όγκος με την ενεργό συμμετοχή των Πομάκων σε έναν αγροτοτουριστικό προορισμό, σήμερα αντικρύζουμε έναν ωκεανό από καθρέφτες και ένα δάσος από φτερούγες, γεγονός που εμφατικά δηλώνει την με κάθε κόστος «προσήλωση στην υλοποίηση» του πορίσματος. Η δημογραφική καταβαράθρωση της Θράκης μάλλον τους ξέφυγε στην πορεία. Πιθανόν να μην τους ενδιέφερε. Όπως δεν ενδιαφέρει και ο  βρόγχος που περνούν στον κεντρικό Έβρο με τη μελέτη της νέας NATURA.

Διαβάζοντας προσεκτικά το αντίστοιχο πρόσφατο πόρισμα της διακομματικής, επίσης για τη Θράκη, επιτροπής Μπακογιάννη,  το μόνο που μπορεί να καταγραφεί είναι ότι χρειάστηκαν 30 χρόνια για να πάμε από το «ευχών… στο δι΄ ευχών…».     Το εν λόγω πόρισμα για τη Θράκη δεν ανταποκρίνεται στα ιστορικά αιτήματα και τις αγωνίες των κατοίκων της περιοχής, αφού αποφεύγει να ασχοληθεί με τις αιτίες καθυστέρησης αλλά και τον εντοπισμό ευθυνών, ενώ παράλληλα αδυνατεί να ερμηνεύσει με όρους ιστορίας την Θρακική πραγματικότητα. Αντί να αποτελέσει ένα κείμενο ιστορικής προοπτικής, καταλήγει ένα κείμενο σειράς. Από εκείνα των κρατικών υπηρεσιών που μετατρέπουν τα πλέον σοβαρά εθνικά μας ζητήματα σε ζητήματα πρότασης έργων, μαρτυρώντας ταυτόχρονα την πολιτική αδυναμία και μορφωτική ανεπάρκεια της επιτροπής που το συνέταξε.

Όταν μάλιστα, η από παλιά ακόμη διαπίστωση ανάγκης ανάπτυξης του τόπου αυτού, όπως έδειξε η Ιστορία, δεν οδήγησε στην ανάπτυξη αλλά και πολύ περισσότερο δεν δημιούργησε τους εθνικούς, πολιτικούς, μορφωτικούς και ψυχολογικούς όρους αντιμετώπισης, τόσο της πολυδιάστατης εξ Ανατολών και εκ Βορά νεοοθωμανικής απειλής, όσο και της αθηναϊκής περιφρόνησης. Γιατί τα προβλήματα της Θράκης δεν είναι συγκυριακά αλλά έχουν ιστορικές διαστάσεις. Και βέβαια δεν αντιμετωπίζονται από ένα ακόμη ειδικό - έστω και νομοθετημένο - αναπτυξιακό πρόγραμμα, μέσα από το ένοχο φιλί της Αθήνας, δηλαδή τους όρκους αγάπης της νεοελληνικής πρωτεύουσας. 

  *Πρώην Δήμαρχος Σουφλίου

Θράκη, Ιούλιος 2022