ΥΠΟΤΙΤΛΟΣ
Με τις δεκατέσσερις Ελληνίδες νήσους - αβύθιστα πλοία, να σεμνύνονται για την Ελληνική Σημαία που κρατούν αλλά και για τη σημαιοφόρο τους, Νήσο Στρογγύλη. Γράφει ο Χρήστος Κηπουρός. Επιμέλεια Μανώλης Λουτσέτης.
1. Ίδρυση Σχολής και Θεσμική Δικαίωση του Καθηγητή Vivero
Με αφορμή τις συνεχιζόμενες γεωπολιτικές προκλήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, καταθέτω δημόσια την πρόταση για την ανάδειξη του έργου του Ανδαλουσιανού Ομότιμου Καθηγητή Juan Luis Suárez de Vivero. Ο Vivero, συντάκτης του περίφημου «Χάρτη της Σεβίλλης», αποτελεί πρότυπο επιστημονικής ηθικής και ακεραιότητας. Προτού ανακηρυχθεί Καθηγητής, υπήρξε Καπετάνιος του Εμπορικού Ναυτικού, γνωρίζοντας τη θάλασσα από μέσα και όχι από την ασφάλεια ενός γραφείου.
Αυτή η βιωματική σχέση με το πέλαγος τον οδήγησε να υπερασπιστεί μέχρι τέλους το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS). Αρνούμενος να λυγίσει μπροστά στις λυσσώδεις διπλωματικές πιέσεις της Άγκυρας, αποτύπωσε τη νομική συνέχεια της ελληνικής ΑΟΖ. Προκάλεσε δέος η ηθικότητα αυτού του Θαλασσινού Δασκάλου, ο οποίος στις διεθνείς εκδόσεις του χάρτη του επέλεξε συνειδητά να γράψει με κεφαλαία γράμματα τη φράση «Σύμπλεγμα Καστελόριζου», δίνοντας πλήρη επήρεια σε ένα σύμπλεγμα νησιών που αποτελεί τον «από θαλάσσης Θεό» της περιοχής, ακριβώς στο στόμα του γκρίζου λύκου.
Με τις δεκατέσσερις Ελληνίδες νήσους - αβύθιστα πλοία, να σεμνύνονται για την Ελληνική Σημαία που κρατούν αλλά και για τη σημαιοφόρο τους, Νήσο Στρογγύλη, υπενθυμίζοντας τον στίχο του Νίκου Γκάτσου: «Ανατολή, Ανατολή, δικής είμαστε φυλής», με εμένα να απαντώ στα μετόπισθεν των Αθηνών και στους θιασώτες του «ανήκομεν εις την Δύσιν» ότι είναι σαν να λένε: «Δύση, δικοί σου είμαστε, είμαστε φελλοί».
2. Η Ιστορική Χορεία των Γεωγράφων και η «Μεσογειακή Ηθική»
Ο Vivero αποτελεί την ιστορική συνέχεια της χορείας των κορυφαίων γεωγράφων και χαρτογράφων που τίμησαν την Ανατολική Μεσόγειο: από τον Coronelli και τον Φλαμανδό πατέρα της Χαρτογραφίας Abraham Ortelius, μέχρι τον Γεωγράφο Φιλόσοφο Στράβωνα —για τον οποίο ο Ortelius έγραφε στο χάρτη του: «Όπως λέει ο Στράβων».
Με τα ίδια ιστορικά τεκμήρια, με τα οποία πείσαμε τον «Άπιστο Θωμά της Αθήνας» ώστε να διορθωθούν τα σχολικά βιβλία και να γραφτεί το “Νότιο Κρητικό Πέλαγος”, ερχόμαστε σήμερα να αποκαταστήσουμε τη «Μεσογειακή Ηθική». Άλλωστε, όπως παρέδωσαν ο Στράβων και ο Πολύβιος, η ονομασία του πελάγους προήλθε καθαρά από τον άνεμο Λίβα (Λιψ) και την κατεύθυνσή του, αποτελώντας μετεωρολογικό προσδιορισμό και όχι τίτλο κυριότητας που επιχειρούν σήμερα να υπεξαιρέσουν ορισμένοι.
3. Ψιλά γράμματα για την Πολιτική Ελλάδα
Απέναντι στην επίμονη χρήση του αόριστου όρου «νοτίως της Κρήτης» από την επίσημη Αθήνα, θυμόμαστε τον Ουμπέρτο Έκο, που τόνιζε ότι «η αοριστία στη Γεωγραφία είναι προετοιμασία για παραχώρηση». Η ιστορία της Γεωγραφίας είναι μια Ηθική Ιστορία γεμάτη κωδικοποιημένα μηνύματα και η σύγκριση ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν είναι αποκαλυπτική: Ό,τι ακριβώς έκανε το 1584 ο Ortelius με τα τρία «Μ», το επανέλαβε αιώνες μετά ο Vivero με τη φράση «Σύμπλεγμα Καστελόριζου».
Ο μεν Ortelius σχεδίασε τότε εκείνα τα νερά ως «AFRICUM LIBYCUM MARE», στολίζοντας τα τρία «Μ» με τρία πουλάκια για να καυτηριάσει με νόημα την αμεριμνησία («τρία πουλάκια κάθονταν») της τότε Ευρώπης, ενώ και ο Coronelli περιόριζε την επιγραφή αυστηρά στις αφρικανικές ακτές. Με τον ίδιο ακριβώς συμβολικό τρόπο, ο Καπετάνιος Vivero ήρθε να χαράξει με κεφαλαία γράμματα το δικό του διεθνές μήνυμα στο «Σύμπλεγμα Καστελόριζου», σπάζοντας τη σύγχρονη αμεριμνησία και αποδεικνύοντας επιστημονικά ότι αυτά τα νερά είναι Ευρωπαϊκά. Επειδή είναι Ελληνικά, από τότε που η Πριγκίπισσα Ευρώπη γνώρισε τον Έρωτα με το Δία, στο Νότιο Κρητικό Πέλαγος.
4. Ψηφιακός Αναθεωρητισμός και η Ανάγκη Εφαρμογής DSA και DMA
Η μάχη για τη Γεωγραφία της Αλήθειας μεταφέρεται πλέον ορμητικά στον ψηφιακό χώρο, εκεί όπου οι ανώνυμες πλατφόρμες (όπως η Wikimedia) κατακλύζονται από παραπλανητικούς χάρτες που εξαφανίζουν το Καστελόριζο και νομιμοποιούν αυθαίρετα αναθεωρητικές θεωρίες. Απέναντι σε αυτό το «ψηφιακό Wild West», η Ελλάδα οφείλει να ενεργοποιήσει τα πιο σύγχρονα θεσμικά όπλα της Ευρωπαϊκής Ένωσης: τις προβλέψεις της πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA) και τις Ψηφιακές Αγορές (DMA). Οι κανονισμοί αυτοί, που επιβάλλουν αυστηρή διαφάνεια στους αλγορίθμους και πάταξη της οργανωμένης ψηφιακής παραπληροφόρησης, πρέπει να χρησιμοποιηθούν για να εξαφανιστεί κάθε γεωγραφικό ψεύδος. Οι μεγάλες πλατφόρμες-πυλωροί (gatekeepers) οφείλουν να ελέγχονται ώστε να μην αναπαραγάγουν χάρτες που παραβιάζουν το Δίκαιο της Θάλασσας.
5. Το Μάθημα της Θράκης
Ως πολίτης του Έβρου, που κατοικώ στο Διδυμότειχο, γνωρίζω τη διαχρονική κρατική στρατηγική που οδηγούσε άλλοτε ακόμη και τους Οθωμανούς να μεταφέρουν τις πρωτεύουσες —όπως στο Διδυμότειχο και την Αδριανούπολη— σε έκκεντρες θέσεις του κρατικού τους μορφώματος, εν αναμονή νέων κατακτήσεων. Η ιστορία των συνόρων διδάσκει ότι η γεωγραφική παρουσία και η θεσμική οχύρωση των άκρων ορίζουν τη μοίρα ολόκληρης της επικράτειας.
6. «Γεωγραφία Αλήθειας και Ηθικής»
Εμείς δεν ζητάμε να γίνει το Καστελόριζο πρωτεύουσα· ζητάμε την ίδρυση Διαπανεπιστημιακής Σχολής Θαλάσσιας Γεωγραφίας, από τα Πανεπιστήμια Αιγαίου, Κρήτης και Πειραιά, με μόνιμη έδρα στο συγκεκριμένο νησί. Τα εγκαίνια της Σχολής και η ανακήρυξη του Vivero σε Επίτιμο Διδάκτορα μπορούν να συνδυαστούν με την επίσημη ένταξη και εκτύπωση του Χάρτη της Σεβίλλης σε όλα τα σχολικά εγχειρίδια της χώρας. Ήρθε η ώρα να προτάξουμε τη δική του Γεωγραφία Αλήθειας και Ηθικής, προς κάθε κατεύθυνση. Και προς τα έξω και προς τα Μέσα.
Ελπίζω στο άμεσο μέλλον να προηγηθεί η ανακήρυξη σε επίτιμο Δημότη, από το Δήμο Μεγίστης του Καστελόριζου. Θα έρθει δηλαδή δυο φορές. Άλλωστε σαν καπετάνιος είχε περάσει πολλές.
Διδυμότειχο - Ιεράπετρα, 29/5/26
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου